Irak'ın Khurmala bölgesindeki petrol bazlı enerji santrallerinin hava kalitesine etkisi ve CBS tekniğiyle değerlendirilmesi

Hava kirliliği günümüzde önemli bir sorundur. Nüfus her geçen gün artarken, hava kirliliği de endişe verici bir hızla artmaktadır. Hava kirliliğinin yetersiz ölçümü ve düzenlenmesi gezegenimiz için ölümcül olabilir. Son yıllarda hava kirleticilerinin insan sağlığı üzerindeki etkisi büyük ilgi görürken, hava kirliliği parametreleri açısından hava kalitesi tahmini çevre biliminde önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma, 2020 ve 2023 yıllarında iki ay boyunca Hava Kalitesi Endeksi'ni (AQI) tahmin etmeyi amaçlamaktadır. AQI, ABD Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından farklı kriter kirleticiler için kullanılan ve devlet kurumları tarafından belirli bir yerdeki hava kalitesinin durumunu karakterize etmek için kullanılabilen bir tahmin yöntemidir. Farklı kriter kirleticiler, partikül madde (PM10, PM2.5), karbon monoksit (CO), ozon (O₃), azot dioksit (NO₂) ve kükürt dioksit (SO₂) şeklindedir. Sonuçları değerlendirmek için ArcGIS platformunda uzamsal dağılım enterpolasyonu Ters Mesafe Ağırlıklı (IDW) yöntemiyle oluşturulan AQI harita öğeleri dağılım haritası kullanılmıştır. Kurmala bölgesindeki olaylardan kaynaklanan hava emisyonlarının ana kaynağı gaz yakma, jeneratörler ve araçlardır. SO2, NO2, PM10, PM2.5 vb. tüm ölçümler, belirlenen kılavuzlara uygundur. 2023 yılı için ortalama AQI sonuçları, 2020 yılında kaydedilen sonuçları aşmıştır. O₃ için AQI okumaları, mevcut araştırmada çoğu bölgede AQI'yi aşmıştır.2020 yılında SO2 için AQI, bir örnekleme sahası hariç, çoğunlukla mükemmel kalite olarak sınıflandırıldı. Bu örnekleme sahası, özellikle Elektrik Santrali idi ve sağlıksız olarak değerlendirildi, AQI puanı 106,41 olarak kaydedildi. NO2 için AQI, 2020 yılında mükemmelden sağlıksız arasında, 2023 yılında ise iyiden orta dereceye kadar değişti. 2020 yılında CO için hava kalitesi endeksi 45,45 ile 216,86 arasında değişirken, ortalama 134,8 idi, ancak 2023 yılında AQI 45,45 ile 216,68 arasında değişirken, ortalama 91,94 idi. Çalışma alanındaki hava kirliliği, esas olarak gaz yakma, jeneratör kullanımı ve araç emisyonlarından kaynaklanmaktadır ve diğer kirleticilerin çoğu kılavuz değerlerin içinde kalmasına rağmen ozon seviyeleri sıklıkla güvenli sınırları aşmaktadır. PM₂.₅, PM₁₀, SO₂, NO₂ ve CO seviyeleri genel olarak iyileşti veya kabul edilebilir aralıklar içinde kaldı, ancak 2020'den 2023'e kadar AQI eğilimleri genel hava kalitesinde kademeli bir düşüşe işaret etmektedir. Rüzgar hızı ve yönü gibi meteorolojik faktörler, kirletici maddelerin yayılmasını önemli ölçüde etkilemekte olup, bu da sürekli izleme ve hedefli emisyon kontrolünün gerekliliğini vurgulamaktadır.