Üstbilişsel stratejilerin açıktan öğretilmesinin okuma başarısı, okumaya karşı tutum ve okuma stratejileri farkındalığı üzerindeki etkileri

Dil öğrenme stratejileri, öğrenme süreçlerinin sorumluluğunu alabilen özerk öğrenciler yaratmak için önemli araçlardır. Planlama, kontrol etme ve değerlendirme aşamalarında rol oynayan bilişüstü stratejiler bağımsız öğrenme için hayati önem taşır. Bu çalışmanın amacı bilişüstü stratejilerin Türk Üniversiteleri'ndeki yabancı dil öğrencilerinin okuduğunu anlama, okumaya karşı tutum ve okuma stratejileri farkındalığını geliştirmek için nasıl uygulanabileceğini araştırmaktı.İzmir Üniversitesi'nden 31 hazırlık okulu öğrencisi çalışmanın örneklemini oluşturdu. Çalışmada yarı deneysel araştırma deseni kullanıldı. Deney grubu 6 haftalık açık bilişüstü strateji eğitimini okuma dersi müfredatı içinde alırken, kontrol grubu açık strateji eğitimi almadı. Çalışmada 2 anket ve bir okuduğunu anlama testi veri toplama aracı olarak kullanıldı. Öğrencilerin okumaya karşı tutumu ASRA (Okuma Davranışı Yetişkin Anketi) ile ölçülürken, okuma stratejileri farkındalığı SORS (Okuma Stratejiler Anketi) ile ölçüldü. Okuduğunu anlama ise çoktan seçmeli bir test ile değerlendirildi. Öntestler çalışmanın başlangıcından bir hafta önce uygulandı ve çalışma sonunda öğrenciler 2 anket ve bir okuduğunu anlama testine sontestler olarak aynı oturum içinde tekrar cevap verdiler. Bilişüstü strateji eğitiminin, okuduğunu anlama, okumaya karşı tutum ve strateji farkındalığı üzerinde önemli sonuçlar doğurup doğurmayacağını görmek için T test değerlendirmeleri uygulandı. Sonuçlar, deney grubuyla kontrol grubu arasında, okuduğunu anlama, okumaya karşı tutum ve strateji farkındalığı açısından anlamlı fark olmadığını göstermiştir. Türk üniversite öğrencilerinin yabancı dilde okuduğunu anlaması, okumaya karşı tutumu ve okuma farkındalığını daha ileriye taşımak için uygulanan bilişüstü stratejileri sonuçlarda güçlü bir başarı, tutum ve farkındalık seviyesi yaratmamıştır.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Bilişüstü stratejiler, strateji eğitimi, okuduğunu anlama, okumaya karşı tutum, okuma stratejileri farkındalığı