Mitokondri hedefleme ajanı olan mitotempo'nun sıçan omurilik hasarına bağlı mesane disfonksiyonunda terapötik etkileri

Omurilik hasarı (OİH), dünya çapında milyonlarca kişide meydana gelen, hastanın hayat kalitesi ve süresini azaltan, iş gücü kaybı ile birlikte ekonomik kayıplara da neden olan önemli bir sağlık sorunudur. Lokomotor disfonksiyonun yanı sıra OİH, hastanın yaşamını olumsuz etkileyen birçok somatik ve otonomik işlev bozuklukları ile ilişkilidir. Bunlardan biri olan mesane disfonksiyonu, omurilik lezyonunun konumuna ve etkilenen nöronların tipine bağlı olarak mesane aşırı aktivitesi veya arefleksi olarak görülen önemli OİH kaynaklı ikincil sorundur ve günümüzde gerek altta yatan patofizyolojik mekanizmaların açıklanması gerekse etkin tedavisi kısıtlıdır. Fonksiyonel ve moleküler mekanizmaların tam olarak bilinmediği ve terapötik yaklaşımların yeterli olmadığı OİH sonrası oluşan işlev bozuklukları, son yıllardaki çalışmalarda nöronal ve diğer çeşitli hücre tiplerinde (örneğin düz kas, epitel ve glia hücreleri gibi) mitokondriyal hasar ve oksidatif stres kaynaklı hücresel yıkım ile ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle, çeşitli mitokondriyal mekanizmaları hedefleyen terapötikler yine son yıllarda ilgi çekmektedir ancak bu mekanizma ve terapötik yaklaşımların mesane disfonksiyonunda etkileri bilinmemektedir. "Mitosötikler" olarak da adlandırılan mitokondria hedefleyen bileşikler, mitokondriyal hasarı önleyen ve böylece OİH'nin organlar üzerindeki etkisini önleyen/azaltan bir grup ajandır. Bu grup ajanlardan biri olan mitoTEMPO, OİH ve oksidatif stres hasarından sonra mitokondriyal fonksiyon üzerinde umut verici sonuçlar gösteren nöroprotektif bir antioksidandır. Bu tez çalışmasında mitoTEMPO'nun sitoprotektif etkisi sıçan OİH kaynaklı mesane disfonksiyonu modelinde araştırılmıştır. Sıçanlarda OİH kaynaklı mesane disfonksiyonu, T9 seviyesinde sıkıştırma ile oluşturulmuş ve hasardan 15 dakika sonra 1mg/kg/gün mitoTEMPO intraperitoneal uygulaması başlamıştır. 3 ve 14. günlük mitoTEMPO uygulamasından sonra metabolik (vücut ağırlığı, su alımları, idrar çıkışı, dışkı çıkışı), fonksiyonel (detrusor kasın kasılma ve gevşeme yanıtları), moleküler (Drp1 ve Mfn2 protein ekspresyonları) ve histopatolojik (H&E boyama; TOM20 proteini immunohistokimya) değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak, üç günlük tedavide kısmen olmak üzere, 14 günlük mitoTEMPO tedavisi ile OİH sonrası gelişen mesane disfonksiyonunda fonksiyonel ve hücresel düzeyde iyileşme tespit edilmiştir. Bu çalışmamızda, mitoTEMPO ve benzeri mitosotik ajanların nörojenik kaynaklı mesane fonksiyon bozukluklarında terapötik potansiyele sahip ilaçlar olduğu gösterilmiştir. Anahtar Sözcükler: mesane, mitokondri, antioksidan, sıçan, organ banyosu, Drp1, Mfn2, TOM