Eğitim Bilişim Ağındaki (EBA) ortaokul fen bilimleri ders içeriklerinin, kapsadığı ağaç cinsleri açısından incelenmesi

Bu çalışmada i) Türkiye'deki ağaç ve çalı türlerine yönelik öğelerin 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan konu ve kazanımlarla ilişkisinin tespit edilmesi, ii) ülkemizdeki ağaç ve çalı çeşitliliğinin EBA Ortaokul Fen Bilimleri ders içeriklerine ne kadar yansıtıldığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yöntem olarak nitel araştırmaya başvurulmuş ve veri toplama aracı olarak doküman analizi kullanılmıştır. EBA'daki MEB tarafından oluşturulan komisyonca hazırlanan fen bilimlerine ait dokümanlar incelenmiştir. Öncelikle öğretim programı ağaç ve çalı türlerini tanımaya ilişkin öğeler bakımından değerlendirilmiş, ardından Türkiye'deki ağaç ve çalı türleri belirlenmiş ve son olarak EBA'da fen bilimleri dersi tüm ders içerikleri analiz edilerek ağaç ve çalı bileşenlerinin kullanım sıklığı değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular i) Türkiye'de açık tohumlu 105, kapalı tohumlu 752 çeşit ağaç ve çalı türü bulunduğunu, ii) Öğretim Programında ağaç ve çalıları tanımaya yönelik doğrudan kazanımların 5. sınıf Canlılar ve Yaşam konu alanında olduğunu ve bu nedenle en fazla öğe kullanımının bu düzeye ait olduğunu göstermiştir. Türlere ilişkin kullanım sıklığı ölçüldüğünde en fazla kullanılan ağaç türünün ülkemizde doğal yayılış gösteren elma ağacı olduğu, çalı olarak ise gülün kullanıldığı belirlenmiştir. Endemik ağaç türlerinden en fazla Kazdağı göknarının, egzotik yayılış gösteren ağaç türlerinde ise en fazla palmiyenin kullanıldığı görülmüştür. İçeriklerin hiçbirinde ağaç ve çalı ayrımı yapılmamıştır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde farklı içeriklerde aynı görsel öğelerin kullanılması nedeniyle bazı türlerin kullanım sıklığının arttığı, floristik açıdan zengin ülkemizde orman oluşturan bazı ağaç türleri ve cinslerine ait hiç örnek verilmediği belirlenmiştir. EBA içeriğinin geliştirilmesinde karar vericilere birbirinden farklı ağaç ve çalı türlerine ait öğelere içeriklerde yer verilmesi önerisinde bulunulmuştur.