Ekonomik regülasyonların sosyo-ekonomik etkileri

Kamu yararı için devletin özel sektörün ekonomik faaliyetleri izlemesi ve kontrol etmesine regülasyon denir. Regülasyon ile piyasa başarısızlıkları en aza indirilmeye çalışılmaktadır. Regülasyonlar, piyasanın düzenli işleyip gelişmesini sağlayacak kuralların belirlenmesini sağlar. Regülasyon piyasanın denetlenmesi sürecinde de önemli politika araçlarından biridir. Ekonomide etkinliğin sağlanabilmesi, kamu düzeninin sürdürülmesi ve sosyal refahın optimizasyonunu sağlamak amacıyla regülasyon uygulamalarına başvurulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ekonomik regülasyonların sosyoekonomik yapı üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Ekonomik regülasyonların ekonomik büyüme, istihdam, doğrudan yabancı sermaye, gelir dağılımı ve ihracat üzerindeki etkisini analizi için beş model geliştirilmiştir. Seçilmiş gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin 2000-2021 dönemine ait yıllık verileri panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, gelişmiş ülke örnekleminde ekonomik regülasyon ile ekonomik büyüme arasında ilişki belirlenememiştir. Gelişmekte olan ülke örnekleminde ekonomik regülasyonlarda artış ekonomik büyümeyi olumlu etkilemektedir. İstihdam modelinde gelişmiş ülke örnekleminde ekonomik regülasyonlar ile istihdam arasında ilişki tespit edilememiştir. Gelişmekte olan ülke örnekleminde ekonomik regülasyonların istihdamı olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Doğrudan yabancı sermaye modelinde gelişmiş ülke örnekleminde ekonomik regülasyonlar ile doğrudan yabancı sermaye arasında ilişki tespit edilememiştir. Bulgular gelişmekte olan ülke örnekleminde ekonomik regülasyonlardaki artışların doğrudan yabancı sermayeyi olumlu etkilediğini göstermektedir. İhracat modelinde gelişmiş ülke örnekleminde ekonomik regülasyonlardaki artışların ihracatı olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Gelişmekte olan ülke örnekleminde ekonomik regülasyonlardaki artışların ihracatı olumlu etkilediği tespit edilmiştir. Gelir dağılımı modelinde gelişmiş ülke örnekleminde ekonomik regülasyonlardaki artışların gelir dağılımını olumsuz etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Gelişmekte olan ülke örnekleminde gelir dağılımı ile ekonomik regülasyonlar arasında ilişki bulunamamıştır. Araştırmanın bulgularından yola çıkarak ekonomik düzenlemelerin sosyoekonomik yapı üzerinde daha olumlu etki yapmasına yönelik politika önerileri geliştirilmiştir.