Ekspresyonizm sanat akımı bağlamında Edvard Munch'un ve Marc Chagall'ın yapıtlarının Freudyen psikanalize göre incelenmesi ve sanatsal açıdan çözümlenmesi

Sanat, tarihsel süreç içerisinde gelişim göstermiştir. Sanatta çok sayıda akım vardır. Bunlardan biri Ekspresyonizm'dir. Ekspresyonizm, iç dünyayı hedef almıştır. Geleneksel üslubu yok sayan Ekspresyonizm'de, bireyin mevcut ruhsal durumu, sezgisi ve yabancılaşma hali öne çıkmaktadır. Bu üç özellik, ekspresyonistlerin biçim dilinin bireysel perspektiften yaratılmasında etkin rol oynamıştır. Sanatsal bağlamda renk, çizgi ve biçim, ressamların öznel yorumlarıyla karakterize edilmiştir. Ekspresyonist ressamlardan Edvard Munch ve Marc Chagall, öz yaşamları doğrultusunda sıradışı eserler üretmişlerdir. Munch, travmatik bir çocukluk dönemi yaşamıştır. İç dünyasında acılar yaşayan ressam, süreç içerisinde tecrübelerini bir aktarım olarak eserleriyle yansıtmıştır. Mevcut ruh hali, dürtüsel bir etkiye dönüşerek onun eserlerinin temelini oluşturmaktadır. Yapıtlarda biçim ve özellikle renk unsuru, ressamın iç dünyasını tercüme etmektedir. Renkler, sanatçının duygularının ve hislerinin simgesi olmuştur. Eserlerde travmatize olunan olaylar, sanatçının bireysel ruh hallerini göstermektedir. Yapıtlarda yer alan figürler, betimlenen travmatik olayların tasvirleri olarak tercih edilen renklerin simgesel anlamları ile bir bütün oluşturmaktdır. Chagall, yoksulluk içinde büyümüştür. Ressamın küçüklüğünden itibaren kendini var etme mücadelesi, onun duygusal ve dürtüsel tarafını bastırmıştır. Chagall, eserlerinde yaşamına dair anıları, hatıraları ve bastırılmış isteklerini tema haline getirmiştir. Sanatçının eserlerinde hem renk hem de form, sanatsal ve psikolojik açıdan incelenmeye uygundur. Renk, simgesel anlamıyla ön plana çıkarken biçim ise ressamın öznelliğini ortaya koymaktadır. Chagall'ın gerçekdışı diğer imgelere yer vermesi, onun duygularını, isteklerini ve düşüncelerini form üzerinden de sembolik bir anlatıma dönüştüğünü göstermektedir. Ekspresyonist yapıtlar, psikoloji etkileşim içerisindedir. Psikolojide yer alan psikanaliz, Freud tarafından kurulmuş, zamanla psikanalistin teorileri ve teknikleriyle gelişmiştir. Freud'un kuramı, sanat alanında ressamların yaşamları doğrultusunda yapıtları inceleme fırsatı vermektedir. İç dünyayı ele alan psikanaliz, bireyin travmalarını derinlemesine incelemiştir. Sanatçıların travmaları, ekspresyonist yapıtlarda sanatsal unsurlar ile ortaya çıkmıştır. Ekspresyonist eserler, Freudyen psikanalize göre değerlendirilmektedir. Bu araştırmanın amacı Ekspresyonizm bağlamında Munch'un ve Chagall'ın yapıtlarını Freudyen psikanalize göre incelemek, eserleri sanatsal açıdan çözümlemek ve Freud'un psikanalitik kuramının yapıtların ortaya konulma nedenlerinin belirlenmesinde sunduğu katkıları göstermektir. Anahtar Kelimeler: Ekspresyonizm, Edvard Munch, Marc Chagall, Freudyen psikanaliz, psikanalitik çözümleme, sanatsal analiz.