Elektrik güç sistemleri ve kayıpları

Elektrik enerjisi günlük hayatta kullanılan enerji biçimidir. Elektrik enerjisi hem sanayinin temel öğesi olması hem de temel kaynakların kısıtlığı nedeniyle, sanayileşme ve ülkenin gelişmişlik göstergesi açısından önemlidir. Bu önem göz önüne alındığında elektrik enerjisi kayıplarını azaltacak önlemlerin alınması ülkenin gelişmesi, sanayileşmesi ve toplumsal huzuru açısından olumlu sonuçlar verecektir.Üretilen enerjinin tüketim birimlerine ulaştırılması esnasında sistemde kayıplar oluşmaktadır. Meydana gelen kayıpların büyük oranı dağıtım sistemlerinde oluşur. Çünkü dağıtım sistemlerinde gerilim seviyesi düşük ve akım yüksektir. Bundan dolayı dağıtım sistemlerindeki enerjinin verimini iyileştirmek enerji kaybını azaltmada daha etkili olacaktır. Ülkemizde 2007 yılında 125 618 561 MWh enerji tüketilmiş olup, bu enerjinin %14,8'i kayıp-kaçak ve %28,6'sıda konutlarda harcanmıştır. Kayıp-kaçak oranının bu seviyelerde olması kabul edilemez.Yapılan çalışmada, ülkemizde kullanılan enerjinin içinde konut tüketicilerinin varlığının büyük olması ve kayıp-kaçakların en çok dağıtım sistemlerinde kaynaklanmasından dolayı bu sistemlerde alternatif tasarımlar üzerinde durulmuştur. Yapılan Tasarımlarda Tasarım-1, Tasarım-2 yer altı şebekesi olarak ve Tasarım-3 ise mevcut durum olan yerüstü şebekesi olarak alınmıştır. Tasarımların maliyetleri karşılaştırılmış ve güç faktörünün kayıplar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Güç faktörünün kayıplar üzerinde oldukça etkisinin olduğu gözlenmiştir. Tasarımlarda yer altı sistemlerinin yer üstü sistemlere göre maliyet yönünden dezavantajlı fakat kayıp yönünden daha avantajlı olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Alçak Gerilim, Enerji Dağıtımı, Güç Faktörü, İletim Hatları.