Elektrokonvülsif terapinin Sıçan Depresyon Modelinde hipokampal endoplazmik retikulum stresi üzerine etkisi

Amaç: Depresyonun en etkili tedavilerden biri olan elektrokonvülsif tedavinin (EKT), etkinliğinin altında yatan mekanizmalar halen bilinmemektedir. Depresyonda artan ER stresi farmakolojik ajanlarla geriye çevirebilirken EKT'nin bu konudaki etkinliği henüz incelenmemiştir. Bu çalışmada, sıçan depresyon modelinde tekrarlanan EKT'den sonra hipokampal ER stres parametrelerinin nasıl değiştiğini test ettik. Materyal ve metot: Sıçanlar 4 gruba ayrılmıştır. Deney grubunda yer alan 2 gruba 21 gün boyunca kronik öngörülemeyen hafif stresin modelini (CUMS) kullanılarak deneysel depresyon modeli oluşturulmaya çalışılmıştır. Daha sonra bir deney ve bir kontrol grubundan olmak üzere 2 gruba 21 gün boyunca deneysel EKT modeli uygulanmıştır. Kilo değişimleri ve Zorlu Yüzme Testine (ZYT) sonuçları 21. ve 42. günün sonunda değerlendirilmiştir. Son aşamada çıkarılan hipokampusta Western Blot ile ER stresi ile ilgili üç belirgin protein (Grp-78, Xbp1 ve Atf-4) ölçülmüştür. Bulgular: CUMS uygulanan sıçanların, ZYT'de beklenen artmış hareketsizlik süresi tam olarak oluşmasa da kilo kaybı gibi depresyon benzeri davranış tepkileri sergilediğini bulduk. CUMS uygulanan sıçanlarda Grp-78 düzeyleri artarken, Atf-4 düzeyleri değişmedi, Xbp1 düzeyleri ise azaldı. EKT normal sıçanlarda Grp-78 düzeylerini artırırken, Atf-4 düzeyleri değiştirmedi ve Xbp1 düzeylerini azalttı. Depresyon modeli uygulanan sıçanlarda ise EKT ile artan Grp-78 düzeyleri azalırken Atf-4 düzeyleri değişmedi, Xbp1 düzeylerini ise azaldı. Sonuç: Bu bulgular artan ER stresin depresyon patofizyolojisinde rol oynayabileceğini ve bu artışın EKT tedavi ile tersine çevrilebileceğini göstermektedir. Bu bulguların insanlarda yapılacak klinik çalışmalarla doğrulanması gerekir. Anahtar kelimeler: Depresyon, EKT, Endoplazmik Retikulum Stresi