Elektron-atom çarpışma deney düzeneğinin kurulumu ve iyonlaşma tesir kesitlerinin ölçümü

Bu araştırmada, elektron çarpışma (eCOL) laboratuarındaki deney düzeneği; elektron tabancası, hedef gaz atomu (He), saçılan ve koparılan elektronların ölçümünü yapmak üzere dizayn edilen analizör ve elektron demeti akımını ölçmek amacı ile kullanılan Faraday Elektron Toplayıcıdan (FET) oluşmaktadır. Deney düzeneğinde ölçülebilir açı aralığını artırmak için büyük FET üzerine belli bir açıda küçük FET yerleştirilmiştir.Vakum çemberi içinde sabit bir açıya yerleştirilen elektron tabancasıyla üretilen elektron demeti etkileşme bölgesine doğru lensler yardımıyla elektrik alanlar vasıtasıyla yönlendirilmiştir. Etkileşme bölgesinde bu düzleme dik olarak gönderilen hedef atomlar ile gelen elektron demeti çarpışır. Çarpışma olaylarından (elastik veya inelastik) herhangi biri için saçılan ve/veya koparılan elektronlar enerji analizörleriyle detekte edilmiştir.Atom fiziğinde, bir temel parçacıkla bir atom arasındaki etkileşme tesir kesiti ile tanımlanmaktadır. Elektron etkisiyle iyonlaşma olayında çarpışmadan sonra farklı türlerde dört tesir kesiti ölçümleri yapılabilir. Bunlar: i) toplam iyonlaşma tesir kesiti , ii) tekli diferansiyel tesir kesiti (SDCS), iii) ikili diferansiyel tesir kesiti (DDCS) ve iv) üçlü diferansiyel tesir kesiti (TDCS) ölçümleridir. Bu tezde, Elektron- atom çarpışmalarında elastik, elastik olmayan ve ikili diferansiyel tesir kesit ölçümleri 55-300 eV enerji aralığında (eCOL) laboratuarındaki deney düzeneği kullanılarak ölçülmüştür.