Elektron çekici grup içeren karben öncülleri ve karben kompleksleri

Farmakolojik açıdan önemli metal-bazlı ilaçların tasarımı ve sentezi, modern ilaçları keşfetme ve geliştirmede organometalik kimyagerlerin en önemli hedeflerindendir. Yeni metal-ilaçların tasarımı genellikle metal ve ligandın uygun kombinasyonundan oluşur. Bu nedenle, Ir, Rh, Os, Ru, Pd, Ag, Au gibi diğer geçiş metalleri, yeni potansiyel metallofarmasötiklerinin geliştirilmesi için kullanılmıştır. Bu komplekslerin sentezi için fonksiyonelleştirilmesi kolay (ayarlanabilir) ve metallerle güçlü bağlar oluşturan ligandlar tercih edilir. Bu özellikler, metal-ilaçların işlevi (taşıma, çözünürlük, kararlılık) için esastır, ilacın varlığını işlem boyunca etkilenmeden korur ve böylece vücuttan atılımını kolaylaştırır. Bu konuda, biyolojik aktiviteye sahip N-heterosiklik karben (NHC) ligandları ve onların kompleksleri ideal adaylardır. NHC'lerin hava ve neme karşı kararlılık, dayanıklı C-M bağları oluşturma gibi eşsiz özellikleri, bu ligantlara neredeyse bütün geçiş metallerine koordine olabilme yeteneği kazandırır. Diğer yandan, asitlik, lipofiliklik, konformasyon ve metabolizma gibi özellikler, bir ilacın özelliklerini modüle etmek için ortak bir stratejidir. Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, elektron çekme özelliğinin yanı sıra en elektronegatif atom olan flor ve modifiye edilebilme özelliğine sahip formil (-CHO) grubunun NHC ligandına ve kompleksine dahil edilmesi, farmasötik açıdan faydalı olabilmesi ve yeni nesil metalloilaçların üretimine yol açabilmesi tez çalışmasının temel amacıdır. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalar: 1) 4-florobenzil sübstitüyentli benzimidazolyum tuzları (2a-f), NHC-Ag(I) (3a-e), NHC-Pd(II)-piridin (4a-e), NHC-Pd(II)-trifenilfosfin (5a-c), NHC-Pd(II)-morfolin (6a-c) kompleksleri sentezlenmiş ve yapıları uygun spektroskopik yöntemler ile karakterize edilmiştir. 2) 4-florobenzil sübstitüyentli benzimidazolyum tuzları (2a-f), NHC-Ag(I) (3a-e) ve NHC-Pd(II)-piridin (4a-e) komplekslerinin enzim inhibisyon aktiviteleri incelenmiştir. 3) 4-formilfenil sübstitüyentli imidazolyum tuzları (7a-e), NHC-Pd(II)-3-klorpiridin (8a-e) kompleksleri sentezlenmiş ve yapıları uygun spektroskopik yöntemler ile aydınlatılmıştır.