Eleştirel düşünme modeli cort 1'in eleştirel dinleme becerisini geliştirmeye etkisi

21. yüzyıl becerileri arasında öncelikli bir yere sahip olan eleştirel düşünme, bireylerin çağın gerekliliklerine uyum sağlayabilmeleri ve öğrenme süreçlerinin sorumluluğunu üstlenen farkındalık düzeyi yüksek bireyler olarak yetiştirilebilmeleri açısından son derece önemlidir. Günümüz öğretim programlarının temel hedeflerinden biri, öğrencilerin yalnızca bilgi edinmelerini değil; aynı zamanda bu bilgiyi sorgulama, analiz etme, değerlendirme, farklı bakış açıları geliştirme ve çözüm üretme yoluyla anlamlı ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır. Bu araştırmanın amacı, CoRT 1 düşünme programı aracılığıyla verilen eğitimin altıncı sınıf öğrencilerinin eleştirel dinleme becerilerini geliştirmeye etkisini belirlemektir. Araştırma 2024-2025 eğitim-öğretim yılının I. döneminde altıncı sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma 15 hafta sürmüştür. Katılımcılar seçkisiz atama yoluyla yapılan uygun örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmada eylem araştırması desenine dayalı olarak hem nicel hem nitel veriler toplanmıştır. Araştırmada, deney grubuna CoRT 1 düşünme programı temelli eleştirel dinleme eğitimi uygulanmış; kontrol grubuna ise mevcut öğretim programı doğrultusunda ders işlenmiştir. Elde edilen bulgular deney grubundaki öğrencilerin analiz, değerlendirme, çıkarım, yorumlama ve açıklama gibi eleştirel düşünme becerilerinde anlamlı gelişmeler gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle yorumlama ve açıklama boyutlarında kaydedilen artışlar dikkat çekicidir. Öğrenci ve öğretmen görüşleri de bu bulguları desteklemiştir. Öğrenciler, eleştirel dinlemenin düşünce dünyalarında yer edindiği belirtmiş; öğretmen ise öğrencilerin derse katılımının arttığını, eleştirel düşünme ve dinleme becerilerine ilişkin farkındalıklarında gözle görülür değişiklikler olduğunu ve düşünme becerilerinde gelişmeler yaşandığını ifade etmiştir. Sonuç olarak CoRT 1 düşünme programı, eleştirel dinleme temelli yaklaşımla öğrencilerin çok yönlü düşünme, değerlendirme ve sorgulama becerilerini geliştirmede etkili bir öğretim modeli sunmaktadır. Araştırma, CoRT 1 programının Türkçe derslerine uyarlanabilmesinin hem bilişsel hem de duyuşsal gelişim açısından önemli katkılar sağlayacağını göstermektedir.