Elmalılı'nın Hak Dini Kur'an Dili tefsirinde nüzul sebepleri

Allah tarafından okunmak, anlaşılmak ve hükümlerini hayata uygulamak maksadı ile gönderilen Kur'an'ı Kerim, içerisinde nüzul ortamını anlatan ayetleri ile ilk andan günümüze kadar geçmiş insanlarla günümüz insanı arasında bağlantı kurmaktadır. Kur'an'ı Kerim'de, okuduğunda anlaşılması açık ve kolay olan ayetler olduğu gibi kapalı ve zor olan ayetler de mevcuttur. Anlaşılması kapalı ve zor olan ayetlerin izahı hususunda biz Kur'an ilimlerinin alt dallarından biri olan sebebi nüzul (esbab-ı nüzul) ilminden faydalanmaktayız. Bu ilim sayesinde Kur'an'ın anlaşılması ve nüzul ortamına dair bilgi birikimi azımsanmayacak derecede artış göstermiştir. Çalışmamız, son dönem âlimleri arasında yer alan Elmalılı Hamdi Yazır'ın öz Türkçe ile kaleme aldığı "Hak Dini Kur'an Dili" adlı tefsirinde nüzul sebeplerinin tespiti, tahlili ve değerlendirilmesi olmuştur. Eser üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Elmalılı Hamdi Yazır'ın hayatı ve 9 ciltten oluşan "Hak Dini Kur'an Dili" tefsiri ile birlikte sebebi nüzul ilminin tanımı ve önemi hakkındadır. İkinci bölüm, Elmalılı Hamdi Yazır tarafından eserinde yer verilen nüzul rivayetlerinin ayet merkezli, sure merkezli, kaynak ve ravi merkezli örneklerinin tespiti ve değerlendirmesi ile nüzul rivayetlerinin nevileri bakımından tasnife ayrılmasıdır. Üçüncü bölüm, Elmalılı Hamdi Yazır'ın nüzul sebeplerine karşı yaptığı değerlendirmelerden oluşmuştur. Çalışmanın sonunda, hakkında nüzul sebebi olan ayet ve sureler tablo halinde sunulmuştur.