Sentriyolar satelit biyojenez ve dinamik davranışlarında rol alan mekanizmaların belirlenmesi

Sentriyol satelitler memelilerde sentrozom/silyum kompleksinin üçüncü yeni özgün bileşenidir. Membranı olmayan bu elektron-yoğun yapılar hücrelerde mikrotübül düzenleme merkezlerinde kümelenmiş şekilde dururlar. Bu granüller kompozisyon, büyüklük ve şekil açısından heterojen olup; silyum morfogenezi, sentriyol duplikasyonu, stres yolağı ve otofaji gibi hücresel süreçlerde rol almaktadırlar. Bu yüzden sentriyol satelitlerin kompozisyon, dinamik ve davranışlarının anlaşılması, sağlık açısından işlevinin gözlenmesine, hatta kanser, siliopati gibi hastalıklarda olası rollerinin ne olacağının açıklanmasına yardımcı olacaktır. Sentriyol satelitlerin ana iskelet proteinin perisentriyol materyal bir (PCM1) olduğu ve yapısal bütünlüğünün korumasına yardımcı olduğu, tükenmesi durumunda satelitlerin yol olmasıyla kanıtlanmıştır. PCM1'in biyokimyasal ve biyofiziksel özelliklerinin anlaşılması, sentriyol satelitlerin biyokimyasal özelliklerinin açığa çıkarılması için yapılması gereken ilk ve elzem bir adımdır. PCM1'in içsel olarak düzensiz bir protein olduğunu ve likit-likit faz ayrışımı sayesinde sentriyol satelit granülleri oluşturabileceğini gösterdim.Küresel ve dinamik formda olmaları likit-likit faz ayrışımı ile oluşan membranı olmayan granüllerin özellikleri ile uyuşsa da, olgunlaşmış satelit granülleri ya jelimsi bir yapıda yada zamanla jelleşmektedir. Hücre içi RNA tüketme deneylerinin PCM1 granüllerinin dağılmasına sebep olması, PCM1'ın, satelitlerin yapısal bütünlüğünü korumaya yardımcı olan RNA özlü ve kararlı bir yapısı olduğunu göstermektedir. PCM1'in yapı-işlev analizleri proteinin, N-terminalinde bulunan üç farklı bölümünün granül oluşturabilirken, C- terminalinin çoğunlukla sitoplazmik davrandığını göstermiştir. Sonuçlar proteinin N- terminalinin granül oluşturmakla görevli olduğunu gösterirken, C-terminalinin ise daha düzenleyici bir rolü olduğunu göstermektedir. Granül oluşturan PCM1 bölümleri füzyon, fisyon ve birleşip-ayrılma gibi dinamik olayları sergiler. Son olarak, PCM1 üzerinden protein konsantrasyonunu zamanla azaltarak yaptığımız yenilikçi ayrıştırma deneyleri; protein granüllerinin küçülerek görünür olmayan granül kalana kadar parçalandığını gösterdi. Elde ettiğimiz bulgulara göre, PCM1, likit-likit faz ayrışımı altında likite benzer davranışlar gösterse de, hem likit hem de jel halinin arasında denge olduğu gözlenmiştir.