Türk ev işaret sisteminde olumsuzlama oluşumu: Aile bağlamından içgörüler

Herhangi bir geleneksel dil girdisine erişimi olmayan sağır bireyler tarafından icat edilen jestsel iletişim türü olan ev işaret sistemleri (Goldin-Meadow, 2003), insan dilinde hangi özelliklerin temel olduğunu anlamak için benzersiz bir bağlam sunmaktadır. Bu sistemlerin, bir modelin yokluğunda geleneksel dillerin sahip olduğu çeşitli özellikleri sunması, ev işaretçilerinin iletişim kurduğu kişilerin jestleriyle herhangi bir tutarlı girdi sunup sunmadığına dair soruları gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, Türk ev işaretçisi bir çocuk olan Deniz ile annesi ve kız kardeşi tarafından kullanılan bir ev işaret sistemine odaklandım. Özellikle, tutarlı bir yapının var olup olmadığını ve birbirlerini hangi düzeyde etkilediğini anlamak için ailenin olumsuzlama jesti örüntülerini araştırdım. Bulgular hem kız kardeşin hem de annenin tutarlı olumsuzlama yapıları sunduğunu ancak bu yapıların birbirinden farklılaştığını ortaya koydu. Deniz bu kalıpları takip edebiliyor ve olumsuzlama jestlerini iletişim kurduğu kişiye göre adapte edebiliyordu. Ancak, annesi ve kız kardeşine kıyasla jest birimlerini doğrusal olarak birleştirme konusunda sınırlı bir beceri sergiledi. Aile üyeleri arasındaki bu benzerlikler ve farklılıklar ile girdinin rolü, araştırma soruları ve önceki çalışmalar doğrultusunda tartışılmıştır.