Emziren annelerdeki B12 düzeyinin bebeğin B12 ve homosistein düzeyi ile ilişkisi

Giriş ve Amaç: İnsan vücudu için esansiyel vitaminlerden olan B12 vitamininin eksikliği ülkemizde çok sık olup, süt çocukları bu bakımdan büyük risk altındadır. 1-6 aylık dönemdeki infantların tek besinsel kaynağı olarak anne sütü ile beslenmeleri gerekmektedir. Ülkemizde de B12 vitamin eksikliği çok sık olduğu için, emziren annelerin B12 vitamin düzeylerinin bebekteki B12 vitamin ve homosistein düzeylerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 01 Kasım 2018 – 21 Kasım 2019 tarihleri arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi süt çocuğu polikliniğine başvuran hastaların taranması ile 1-6 aylık dönemde olan 142 kız (%48), 154 erkek (%52) bebeğin B12 vitamin ve homosistein düzeyleri ile annelerinin B12 vitamin düzeyi ilişkilerinin incelenmesi amaçlandı. Bebeklerin, doğum zamanı ve ağırlığı normal olan, B12 vitamini ve folik asit vitamini kullanmayan, formula veya ek gıda almayanları, ek hastalığı veya enfeksiyonu olmayanları; annelerin ise ek hastalığı, malnutrisyonu, barsak emilim bozukluğu, enfeksiyonu olmayan, metformin veya proton pompa inhibitörü kullanmayan, B12 vitamin içeren ilaç kullanımı olmayanları seçildi. B12 vitamin seviyesi için 300 pg/mL üzeri yeterlilik, 200-300 pg/mL arası yetersizlik, 200 pg/mL altı eksiklik olarak tanımlanırken; homosistein için 3.3–8.3 μmol/L normal, folik asit için ise 5-20 ng/mL arası normal olarak tanımlandı. Annelerin gebeliğin son 3 ayında B12 vitamin içeren ilaç kullanımları, kırmızı et tüketim sıklığı, bebeklerin doğum şekilleri ve doğum ağırlıkları ile annelerin B12 vitaminleri ve bebeklerin B12 vitamin, homosistein düzeylerinin ilişkileri incelendi Bulgular: Çalışmaya alınan bebeklerin yaşı ortalama 85,33±42,16 gün olup ortalama doğum ağırlığı 3250,17±443,77 gramdır. Annelerin B12 vitamin ortalaması 319,10±123,88 pg/mL iken bebeklerin B12 vitamin ortalaması 236,24±126,81 pg/mL'dir. Bebeklerin homosistein ortalaması 12,50±5,78 μmol/L ve folat ortalaması 14,89±3,05 ng/mL'dir. Gebeliğinin son 3 ayında B12 vitamin kullanan anne oranı %71,38 iken bu annelerin bebeklerinin B12 vitamin ortalaması 248,42 pg/mL'dir. Gebeliğinde B12 vitamin kullanmayan annelerin bebeklerinin B12 vitamin ortalama değeri ise 198,09 pg/mL'dir. Çalışmaya alınan emziren annelerin %14,8'inde B12 vitamin seviyesi 200 pg/mL'nin altında bulunmuştur, 200-300 pg/mL B12 vitamin seviyesine sahip anne oranı ise %33,1'dir. Bebeğin B12 vitamin değeri 300 pg/mL olanların annelerinin B12 vitamin değeri ortalaması 385,24 pg/mL iken; bebeğinin homosistein düzeyi normal olan annelerin B12 vitamin değeri ortalaması 382,91 pg/mL'dir. Çalışmaya alınan normal doğum ağrılıklı bebeklerin doğum ağırlıkları ile, postnatal yaşları ile B12 vitamin seviyeleri arasında ilişki saptanmadı. Annelerin haftalık kırmızı et tükettiği öğün sayısı ile de bebeklerinin B12 vitamin seviyeleri arasında ilişki saptanmadı. Homosistein normalliğini öngören B12 vitamin cutoff değeri için 220 pg/mL alındığında %76,67 sensitivite, %65,53 spesifite hesaplandı. Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda B12 vitamin eksikliği ve yetersizliğinin her dört bebekten üçünde bulunduğu ve emziren annelerin yeterli B12 vitamin seviyesine sahip olması durumunda bebeklerdeki B12 vitamin eksikliğinin çok daha az görüleceği görüldü. Gebelik ve laktasyon zamanındaki annelerin belirli aralıklar ile B12 vitamin eksikliği yönünden araştırılması ve annelere verilen destek ile bebeklerin B12 vitamin ve homosistein seviyelerinin normal seyredebileceği görüldü. Çalışmanın çok sayıda hastayla yapılmasına rağmen retrospektif verilere dayanılarak yapılmış olması kısıtlayıcı özelliklerinden olup, daha geniş hasta grubu ile prospektif gözlemsel çalışmalarla desteklenmesi gereklidir.