Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğinde 2010-2021 yılları arasında primer hiperaldosteronizm tanısı alan hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada primer hiperaldosteronizm (PH) hastalarının demografik özellikleri, klinik ve laboratuvar verileri ve tedavi seçeneklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 2010-2021 yılları arasında, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde değerlendirilen ve PH tanısı alan 42 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, tanı anındaki laboratuvar verileri ve klinik özellikleri, seçilen tanı ve tedavi yöntemleri retrospektif olarak incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların %66.7'si kadın, %33.3'ü erkekti. Hastaların tanı anındaki yaş ortalaması 50±11.2 yıl olarak tespit edildi. Hastaların tanı anında %21.9'unda diyabetes mellitus (DM), 2.4'ünde koroner arter hastalığı (KAH), %2.4'ünde atrial fibrilasyon (AF), %2.4'ünde serebro vasküler olay (SVO) mevcuttu. Tanı anındaki ortalama plazma aldosteron konsantrasyonu (PAK) 40.7±25 ng/dL, ortalama plazma renin aktivitesi (PRA) 0.6±0.7 ng/ml/h, ortalama aldosteron/renin oranı (ARO) 172.9±212.5 olarak görülmüştür. Hastaların ortalama potasyum düzeyi 3.6±0.7 mEq/L olarak tespit edilmiştir. Radyolojik değerlendirilme sonucunda hastaların %61.9'unda sürrenal adenom, %14.2'sinde sürrenal hiperplazi, %4.7'sinde bilateral diffüz kalınlaşma, %2.3'ünde myelolipom tespit edilirken; %19'unda sürrenal lezyon saptanmamıştır. Sürrenal adenom saptanan hastaların %76'sı kadın, sürrenal hiperplazi saptanan hastaların ise %1'i kadın olarak görülmüştür. Hastaların %40.4'üne cerrahi uygulanmış olup, bu hastaların %94.1'ünde adenom %5.8'i hiperplazi mevcuttu. Sonuç: Çalışmamızda primer hiperaldosteronizm hastalarının %61.9'unda sürrenal adenom, %14.2'sinde sürrenal hiperplazi, %4.7'sinde bilateral diffüz kalınlaşma, %2.3'ünde myelolipom tespit edilirken; %19'unda sürrenal lezyon saptanmamıştır. Hastalarda tanı anında %21.9 oranında DM, %2.4 oranında KAH, %2.4 oranında AF ve %2.4 oranında SVO mevcuttu. Bu bulgular literatür ile benzer bulunmuştur. Hastalığın erken tanısı ile oluşabilecek komorbiditelerin azaltılması ve olası uç organ hasarlarının engellenmesi önem oluşturmaktadır. Özellikle primer hiperaldosteronizm tarama endikasyonu oluşturan vakaları klinik pratiğimizde gözden kaçırmamamız gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Adrenal hiperplazi, Adrenal kitle ve hipertansiyon, Aldosteron üreten adenom, Primer hiperaldosteronizm, Sekonder hipertansiyon