Endometriozis oluşturulan sıçanlardaki metformin ve dienogest'in PI3K/AKT sinyal yolağına etkisi

Endometriozis, pelvik ağrı ve infertilite ile karakterize iyi huylu ve östrojen bağımlı yaygın bir hastalıktır. Çalışmamızın amacı, Endometrioziste verilen Dienogest ve Metformin tedavilerinin iyileşmeye etkisini değerlendirmek ve PI3K/AKT sinyal yolağına etkisini açıklayabilmektir. Çalışmamızda sıçanlar rastgele olarak gruplara ayrıldı. Kontrol: (n=8) Hiçbir şey uygulanmayan grup; Endometriozis (n=8): Deneysel endometriozis oluşturulan grup; Endometriozis+Dienogest: (n=8) Deneysel endometriozis oluşturulan ve 28 gün boyunca Dienogest 0.3 mg/kg/gün oral olarak verilen grup; Endometriozis+Metformin: (n=8) Deneysel endometriozis oluşturulan ve Metformin 100 mg/kg/gün oral olarak verilen gruptur. Tüm dozlar 21. günden 49. güne kadar oral olarak uygulandı. 49. günde endometriyal lezyon alanı tekrar değerlendirildiğinde ve sol uterin boynuzu çıkarılıp, hayvanlar sakrifiye edildi. Kan örneklerinden östradiol(E2) , progesteron ve VEGF analizi ELİZA yöntemiyle bakıldı. Alınan dokular formaldehitte tespit edildikten sonra rutin doku takibinin ardından kesitler alınıp hematoksilen eozin boyandı. Dokularda PI3K, p-PI3K, AKT, p-AKT reaksiyonları immunohistokimyasal olarak değerlendirildi. Sıçan endometriozis ve uterus dokularına PI3K, p-PI3K ve AKT mRNA ekspresyon değişimi reverse transkripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) kullanılarak ölçüldü. Grupların başlangıç ve son ağırlıkları arasında herhangi bir anlamlı farklılık saptanmadı. Kan E2 düzeyi Endometriozis+Metformin grubunda diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Progesteron ve E2 düzeyi kontrol grubuna göre Dienogest grubunda yüksek bulunması ile birlikte istatistiksel olarak anlamda değildi. En yüksek kan hormon değerleri Endometriozis+Metformin grubundaydı. Lezyon çapı hem Dienogest hem de Metformin grubunda azalmıştı. Metformin grubundaki azalma istatistiksel olarak anlamlıydı (P<0,05). PI3K, p-PI3K ve AKT ekspresyonu endometriozis odağında tedavi gruplarında artmıştı. Fakat uterus dokusunda PI3K ve p-PI3K ekspresyonu azaldığı saptandı. AKT ekpresyonu Metformin grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. Sonuç olarak Metformin ve Dienogest endometriozis sıçan modelinde endometriozis implantların gerilemesine neden oldu. En etkili tedavinin makroskobik, biyokimyasal, mikroskobik ve moleküler düzeyde Metformin tedavisiyle olduğu belirlendi.