Endüstriyel kaynaklı organik polimer ve atık uygulamalarının toprakta stabilite ölçütleri ve buğday bitkisinde verim üzerine etkileri

Bu tez çalışması, iki farklı toprağa uygulanan organik karakterli poliakrilamid ve hümik asit ile buğday samanı ve fındık zurufunun toprakta stabilite ölçütlerinin gelişimi ve buğday bitkisinde verime etkilerini sera koşullarında ortaya koymak üzere planlanmıştır. Çalışmada kullanılan toprak örnekleri Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bafra Uygulama ve Araştırma İstasyonu arazisi (SL) ile Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Bafra Deneme İstasyonu arazisinden (CL) yüzeyden (0-20cm) alınmıştır. İki farklı toprak (kumlu tın ve killi tın), 27 farklı uygulama, üç tekerrür (2x27x3=162) ve kontrol (6 adet) dahil olmak üzere toplam 168 saksı kullanılan çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümüne ait seralarda topraklı yetiştiricilik olarak saksılarda yürütülmüştür. Çalışmada kullanılan organik atıklar %2 ve %4 dozlarında, poliakrilamid 30 ppm, 60 ppm ve 90 ppm, hümik asit ise 200 ppm ve 1000 ppm olarak uygulanmıştır. 5 aylık inkübasyon süresi sonunda saksılara buğday ekimi yapılmıştır. Sera denemesi inkübasyon süreci de dâhil olmak üzere toplam 312 gün sürmüştür. Deneme sonunda saksılardan alınan toprak örneklerinde yapılan analiz ve değerlendirmelere göre, uygulamaların toprakların stabilite ölçütlerini ve buğday bitkisinin verimini etkilediği tespit edilmiştir. Toprakların agregat stabilitesi değerleri, strüktür stabilite indeksi değerleri, organik madde kapsamları ve azot kapsamları uygulamaların etkisi ile genel anlamda artış gösterirken, dispersiyon oranı, erozyon oranı, K faktörü ve hacim ağırlık değerleri azalmıştır. Bookel oranlarının ve verim değerlerinin değişimi ise toprağa, uygulamaların çeşidine ve dozuna göre değişkenlik göstermiştir. Uygulamaların iki farklı toprak grubundaki etkileri irdelendiğinde: dispersiyon oranı, erozyon oranı, K faktörü, bookel oranı ve organik madde kapsamında killi tın bünyeli toprakta; agregat stabilitesi, strüktür stabilite indeksi, hacim ağırlık, azot kapsamı ve verimde ise kumlu tın bünyeli toprakta daha etkili oldukları tespit edilmiştir.