Askeri genel maksat helikopteri mürettabat koltukları için enerji sönümleyici tasarımı ve analizi

Helikopter platformlarının çoğunda, dikey ve yatay fırlatma koltuklarının kullanımı, üstte yer alan ana rotor pali varlığı ve ana rotor palinin dönme hareketinin neden olabileceği kontrolsüz fırlatma durumları gerekçesiyle tercih edilmemektedir. Ek olarak, hava aracında yer alan her bir yolcu için fırlatma koltuğu sağlamak mümkün değildir. Bu sebeple, yolcuların hayatta kalma ihtimalini arttırmak için helikopter platformları ve iniş takımı, gövde ve koltuk gibi bileşenleri özellikle dikey yönlü kaza dayanımı özellikli olacak şekilde tasarlanmalıdır. Koltukların, kaza dayanımı değerlendirmesi konusundaki önemini düşünecek olursak, koltuk enerji sönümleme sistemlerini etraflıca incelemek önem arz etmektedir. Regülasyonlar veya askeri tasarım standartlarına göre, helikopter koltukları yolcuların hayatlarını korumak için kaza esnasında enerjinin bır kısmını plastik deformasyon mekanizması ile sönümlemelidir. Dolayısı ile, helicopter koltukları geçerli standartlarda sağlanan test senaryolarına uygun şekilde kalifiye edilmeli ve dinamik olarak test edilmelidir. Bu çalışmada boru ve saplama tipi enerji sönümleme sistemi tasarlanmış ve MIL-S-85510 ile belirtilen test durumlarındaki performansını doğrulamak için basit askeri mürettebat koltuğuna entegre edilmiştir. Kaza enerjisini sönümlemek ve yolculara iletilen yükleri kabul edilebilir seviyelere indirmek için silindirler boruyu plastik olarak deforme eder ve çapını daraltır. Konsept enerji sönümleyici, ABAQUS® Workbench ile analiz edilmiş ve sonrasında ODTÜ Merkezi Test Laboratuvarı'nda test edilmiştir. Analiz ve test sonuçları doğrulama faaliyeti sonrasında, enerji sönümleyici basit askeri mürettebat koltuğuna entegre edilmiş ve kaza test senaryolarını simule etmek amacıyla analiz edilmiştir. MIL-S-85510'da verilen yükler uygulanmış ve çıkan sonuçlar değerlendirilmiştir.