Engelli çocuğu olan annelerin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ve kaygı düzeyleri ile çocuk istismarına yönelik tutumları arasındaki ilişki

Özet Bu araştırmada engelli çocuğa sahip annelerin demografik özelliklerinin kaygı düzeylerinin , algıladıkları sosyal destek düzeylerinin ve engelli çocuklarına yönelik ihmal ile fiziksel ve duygusal istismar davranışlarının incelenmesi ve bu davranışlar ile kaygı ve algıladıkları sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbuldaki çeşitli özel eğitim merkezlerinden ulaşılan 100 anne ve Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan internet üzerinden ulaşılan 60 anne olmak üzere toplam 160 engelli çocuk annesi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan Ebeveyn Bilgi Formu ve Ebeveyn Tutum Formu, Durumluluk-Sürekli Kaygı Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS_20 (Statistical Package for Social Sciences) istatistik programı kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda engelli çocuk annelerinin algılanan sosyal destek düzeyi arttıkça; durumluluk, sürekli ve toplam kaygı düzeylerinin düştüğü görülmüştür. Annelerin kaygı düzeyi arttıkça istismar ve ihmale yönelik tutumlarının arttığı; algılanan sosyal destek düzeyleri arttıkça çocuğun fiziksel ve duygusal ihmalinin azaldığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçları çalışmaya katılan annelerin en çok duygusal istismara başvurduğunu göstermiştir. Gelir düzeyinin düşmesinin en çok fiziksel ihmali arttırdığı, bakım verilen çocuk sayısının artmasının duygusal ve fiziksel istismarı arttırdığı tespit edilmiştir. Sonuçlar annelerin eğitim düzeyi arttıkça engelli çocuklarını duygusal olarak daha az ihmal ettiğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: engelli çocuk, anne, istismar, ihmal, kaygı, sosyal destek