Entelektüel sermayenin firma değerine etkisinin Ohlson ve Vaic modelleri ile sınanması: BİST 100 üzerine bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, değer ilişkisinde kullanılan geleneksel değerleme ölçütleri ile entelektüel sermayenin firma değeri üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, bu çalışmada, bir değer ilişkisi modeli olan ve James A. Ohlson tarafından 1995 yılında geliştirilen 'Ohlson Modeli' ile Ante Pulic tarafından 2004 yılında geliştirilen 'Entelektüel Katma Değer Katsayısı (VAIC)' modeli birlikte kullanılmıştır. Örneklem olarak, BİST 100 endeksinde yer alan ve 2010-2018 yılları arası Borsa İstanbul'da kesintisiz olarak faaliyet gösteren 79 firmaya ait veriler (632 gözlem) panel veri analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, Ohlson modeli değişkenleri olan hisse başına defter değeri ve hisse başına kâr değişkenlerinin firma değerini pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilediği, VAIC modelinin alt bileşenleri olan kullanılan sermaye etkinliğinin firma değerini pozitif ve insan sermayesi etkinliğinin ise negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan; bir diğer VAIC modeli değişkeni olan yapısal sermaye etkinliği ile firma değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.