Ergene Nehri su kalitesinin değerlendirilmesi ve yapay sinir ağları ile kimyasal oksijen ihtiyacının belirlenmesi

Anahtar kelimeler: Ergene Nehri, Kirlilik, Su kalitesi, İklim, Yağış, Yapay Sinir Ağları. Ergene Havzası Trakya'nın tam ortasında yer almaktadır. Konum olarak çok önemli bir yere sahip olan ve ülkemiz de bulunan 13 çökelme havzasından biridir. Neredeyse yarım asır önce içme suyu olarak kullanılan Ergene Nehri, günümüzde kirlilik açısından sadece kendisini değil çevresini de büyük bir tehdit altında bırakmaktadır. Çevresinde gelişen sanayi kuruluşlarının oluşturduğu kirlilik, Ergene Havzasının verimli topraklarında yer alan tarım arazilerini ve dolayısıyla insan sağlığını olumsuz yönde etkilemiştir. Bu çalışmada, su kalitesi sınıflamaları için Ergene Nehri üzerinde bulunan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ait İnanlı İstasyonu ve Lüleburgaz ölçüm istasyonlarına ait 1999 - 2014 yılları arasındaki aylık Biyolojik Oksijen İhtiyacı (BOD₅), Kalsiyum (Ca₂⁺), Magnezyum (Mg₂⁺), Sodyum (Na⁺), Klor (CI⁻), Kimyasal Oksijen İhtiyacı (COD), Nitrit Azotu (NO₂-N), Nitrat Azotu (NO₃-N), Fosfat (PO₄), Sülfat (SO₄), Hidrojen gücü (pH), Sıcaklık (T), Alkalinite (m-Al), Toplam Çözünmüş Katılar (TDS), Amonyum Azotu (NH₄-N), Elektriksel İletkenlik (EC), Çözünmüş Oksijen (DO), Potasyum Permanganat (pV), Toplam Sertlik (TH), Askıda Katı (SS) parametrelerinin değişimi incelenmiş ve su kalite sınıfı belirlenmiştir. Ayrıca COD tahmini için BOD₅, Ca₂⁺, Mg₂⁺, Na⁺, CI⁻, NO₂-N, NO₃-N, PO₄, SO₄, pH, T, M-Al, TDS, NH₄-N, EC, DO, pV, SS, TH parametreleri YSA ile analiz edilmiş ve analiz sonucunda R² değerinin 0,989 olduğu değişken grubu olarak, M-Al (d1), TDS (d2), pV (d3), NO₄-N (d4), DO (d6) belirlenmiştir. Literatürde, Ergene Nehri'nin su kalitesi parametrelerini kullanarak yapay sinir ağları yöntemi ile COD tahmin edilmesine yönelik bir çalışmaya rastlanılmamış olup, yapılan çalışmamız bu bakımdan da önem arz etmektedir.