Ergenlerde algılanan anne baba tutumları ile yalnızlık ve iyimserlik kötümserlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada, ergenlerde algılanan ebeveyn tutumları ile yalnızlık ve iyimserlik kötümserlik algıları arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca ergenlerin algıladıkları anne baba tutumları, yalnızlık ve iyimserlik kötümserlik algılarının cinsiyet, yaş, sınıf, gelir durumu, kardeş sayısı, anne baba sağ olma durumu, anne baba eğitim durumu açısından farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Betimsel araştırma modelinin uygulandığı araştırmanın örneklem grubu, 2023-2024 yılında Antalya Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı altı resmi lisede 9., 10., 11. ve 12. Sınıfta öğrenim görmekte olan 286'sı kız, 249'u erkek olmak üzere toplam 535 öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplarken Kuzgun (1972) tarafından geliştirilen "Anne Baba Tutum Envanteri (ABTE)", Yıldız ve Duy (2014) tarafından geliştirilen "Yalnızlık Ölçeği (UCLA)", Çalışkan ve Uzunkol (2018) tarafından geliştirilen "İyimserlik Kötümserlik Ölçeği" (İKÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics Version 26 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde, t- testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Berforoni testi, Post Hock testi ve Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda, istatistik verilerine bakıldığında ergenlerde algılanan anne baba tutumlarının alt boyutları olan algılanan demokratik ebeveyn tutumu, algılanan aşırı koruyucu ebeveyn tutumu, algılanan otoriter ebeveyn tutumu ile yalnızlık ve iyimserlik kötümserlik algıları arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Algılanan demokratik ebeveyn tutumu ile iyimserlik arasında pozitif yönlü zayıf, kötümserlik ile negatif yönlü zayıf ve yalnızlık ile negatif yönlü zayıf ilişki bulunmuştur. Algılanan aşırı koruyucu ebeveyn tutumu ile iyimserlik arasında negatif yönlü çok zayıf, kötümserlik ile pozitif yönlü zayıf, yalnızlık ile pozitif yönlü zayıf ilişki bulunmuştur. Algılanan otoriter tutumu ile iyimserlik arasında negatif yönlü zayıf, kötümserlik ile pozitif yönlü zayıf ve yalnızlık ile pozitif yönlü ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca ergenlerde iyimserlik kötümserlik algıları ile yalnızlık arasındaki ilişkiye bakıldığında iyimserlik ile yalnızlık arasında negatif yönlü zayıf, kötümserlik ile yalnızlık arasında negatif yönlü orta düzey ilişki söz konusudur. Ergenlerin araştırma değişkeni olan algılanan anne baba tutumları alt boyutları (demokratik, aşırı koruyucu, otoriter) toplam puanları demografik değişkenlere göre incelendiğinde ebeveynlerini otoriter ve demokratik algılayan ergenlerde okudukları sınıfa göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca demokratik ebeveyn tutumuna sahip olan ergenlerde anne baba eğitim düzeyine göre farklılık göstermiştir. Araştırmanın bir başka değişkeni olan yalnızlık gelir durumuna göre farklılık göstermiştir. İyimserlik ve kötümserliğin bir alt boyutu olan kötümserlik algısı gelir düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur.