Ergenlerde internet bağımlılığı ile internet aile tutumu, siber zorbalık ve mağduriyet arasındaki ilişki

Amaç: Bu araştırma, ergenlerde internet bağımlılığı ile internet aile tutumu, siber zorbalık ve mağduriyet arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini, Ordu ili Gölköy ilçe merkezinde bulunan liselerde öğrenim gören ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma 11 Ocak 2024-04 Kasım 2024 tarihleri arasında 383 lise öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler; "Kişisel Bilgi Formu", "Young İnternet Bağımlılığı Kısa Formu (YİBT-KF)", "İnternet Aile Stili Ölçeği", "Sanal Zorba/Kurban Ölçeği" kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile araştırmacı tarafından toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Student-t Test, Mann Whitney U testi, One-Way ANOVA, Kruskal Wallis testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel olarak p<0.05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Araştırma için kurum izni ve etik kurul onayı alınmıştır. Bulgular: Ergenlerin YİBT-KF toplam puan ortalamasının 28.89±9.10, Aile Stili Ölçeği Aile Kontrolü alt boyutu toplam puan ortalamasının 22.46±8.51 ve Aile Yakınlığı alt boyutu toplam puan ortalamasının 37.92±14.41 olduğu belirlenmiştir. Ergenlerin Siber Zorbalık ve Mağduriyet Ölçeğinin Sanal Zorba boyutu, Sanal Ortamda Engelleme ve Zarar Verme alt boyutu toplam puan ortalamasının 38.83±2.15 ve sanal ortamda söylenti çıkarma alt boyutu toplam puan ortalamasının 19.11±2.09 puan; Sanal Kurban boyutu, Sanal Ortamda Engelleme ve Zarar Verme alt boyutu toplam puan ortalamasının 38.87±2.68 ve Sanal Ortamda Söylenti Çıkarma alt boyutu toplam puan ortalamasının 19.18±2.27 puan olduğu saptanmıştır. Araştırmada ergenlerin Aile Yakınlığı, Sanal Kurban Boyutu Sanal Ortamda Engelleme ve Zarar Verme Alt Boyutu, Sanal Zorba Boyutu, Sanal Ortamda Söylenti Çıkarma Alt Boyutu puanları ile İnternet Bağımlılığı değişkeni arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p=0.000). Sonuçlar: Çalışma sonucunda öğrencilerin internet bağımlılığı, aile kontrolü ve yakınlığı ve sanal zorba ve kurban ölçeği toplam puan ortalamalarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca aile yakınlığı puanındaki 1 birimlik artış, internet bağımlılığı puanında 0.074 birimlik azalmaya; Sanal Kurban-Sanal Ortamda Engelleme ve Zarar Verme Alt Boyut puanındaki 1 birimlik artış, İnternet Bağımlılığı puanında 0.695 birimlik azalmaya neden olduğu; Sanal Zorba-Sanal Ortamda Söylenti Çıkarma Alt Boyutu puanındaki 1 birimlik artış, İnternet Bağımlılığı puanında 0.815 birimlik azalmaya neden olmaktadır. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda; internet bağımlılığı, siber zorbalık ve mağduriyeti azaltmaya yönelik müdahale programlarının geliştirilmesi ve bu programların aile stillerini temel alan yaklaşımlarla tasarlanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ergen, internet aile tutumu, hemşirelik, internet bağımlılığı, siber mağduriyet, siber zorbalık.