Erişkin astımlı bireylerde obezitenin solunum fonksiyonları, akciğer difüzyon kapasitesi, fonksiyonel kapasite ve astım kontrolü üzerine etkisi

Astım, geçmeyen öksürük, hırıltılı solunum, nefes darlığı veya egzersiz esnasında artan nefes darlığı gibi şikayetlerle seyredilmekte olup hava yollarının kronik inflamatuar bir hastalığıdır. Obezite, vücuda besinler ile alınan besin öğelerinin oluşturduğu gücün harcanan güçten fazla olmasından kaynaklanan ve beden de oluşan yağ kütlesinin artması ile karakterize olan bir kronik hastalıktır. Beden kilo artışı ile oluşan yağ dokusunun toraks ve abdominal sistemde mekanik bir bası oluşturması sonucunda solunum hareketinin kısıtlandığı ileri sürülmektedir. Kısıtlanma ile azalan hava yolu solunum hacmini ve akciğer kapasitesini azaltmaktadır. Ayrıca; obezite ve astım arasındaki ilişki tam olarak açıklanmasa da obezitenin akciğerler üzerindeki inflamatuar etkisi ve mekanik etkisi olası etkiler olarak düşünülmektedir. Literatürde; astım hastalarında obezite grupları ile yapılan çalışmalarda fazla kilonun nefes almada zorluk yaşadıkları ve astım ataklarının arttığı belirtilmiştir. Bu nedenle; çalışmamızda erişkin astımlı bireylerde obezitenin solunum fonksiyonları, akciğer difüzyon kapasitesi, fonksiyonel kapasite ve astım kontrolü üzerine etkisini saptamayı amaçladık. Çalışmamıza, Şişli Kolan International Hospital, Göğüs Hastalıkları Bölümü'nde astım tanısı ile takip edilen, dahil edilme kriterlerine uyan ve gönüllülük esası ile çalışmaya katılmayı kabul eden 50 hasta dahil edildi. Hastalar obez olan ve olmayan astım hastaları olarak iki gruba ayrıldı. Tüm hastaların Beden Kütle İndeksi (BKİ), Astım Kontrol Testi (AKT), Solunum Fonksiyon Testi (SFT), Akciğer Difüzyon Kapasitesi (DLCO) ve Altı Dakika Yürüme Testi (6DYT) ölçümleri yapıldı. Veri analizi için SPSS v.26 programı kullanıldı. Shapiro-Wilk testi verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini analiz etmek için kullanıldı. X2- testi ile niteliksel değişkenlerin analizi yorumlandı. Normal dağılım gösteren sayısal verilerde gruplar arası karşılaştırmada Indepedent Sample T-testi kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen gruplar arası karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi kullanıldı. Sağlıklı popülasyon verileri ile karşılaştırmak için One Sample T testi kullanıldı. Veriler arasındaki ilişki değerlendirmesi, Pearson veya Spearman korelasyon testi ile değerlendirildi. Tüm analizler için istatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Çalışmadaki gruplar arasında kilo ve beden kütle indeksi dışındaki parametreleri arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Obez grup ve obez olmayan gruptaki hastalarda astım hastalık şiddeti, AKT ve hastaların ilaç kullanımları arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Yetişkin obez astımlı bireyler ile obez olmayan astımlı bireyler arasında SFT ve DLCO sonuçlarında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Çalışmadaki grupların 6DYT testi değerlerini karşılaştırılmasında obez ve obez olmayan astım hastalarının gruplar arasında SpO2 bitiş değerlerinde (p=0.045), SKB başlangıç (p =0.017) ve bitiş (p= 0.002) değerlerinde, solunum frekansı bitiş değerlerinde (P=0.002), dispne ve yorgunluk algısını başlangıç (p=0.004, p= 0.0.18) ve bitiş (p =0.010, p=0.026) değerlerinde, bacak ağrısının bitiş değerlerinde (p= 0.045) ve yürüme mesafesinde (p=0.038) istatistiksel anlamda bir fark bulundu. BKİ'nin SFT, DLCO ve fonksiyonel kapasite arasındaki ilişkiyi incelediğimizde ise BKİ ve 6DYT mesafesi arasında orta düzeyde anlamlı korelasyon saptandı (r=-0.592, p= 0.028). Sonuç olarak; astım hastalarında hastalık şiddeti hafif düzeyde olsa bile fonksiyonel kapasitenin sağlıklı popülasyon verileri ile kıyaslandığında etkilendiği çalışmamızda gösterilmiştir. Obezitesi olan ve olmayan astımlı hastalarda solunum fonksiyonel kapasite parametrelerinde ve astım kontrolü arasında fark olmamasına rağmen fonksiyonel kapasite gibi yaşam belirleyicilerinden biri olan parametrede anlamlı farklar tespit edilmiştir. Bu da astım hastalarda obezitenin yaşam beklentisi açısından önemini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Astım, Akciğer Difüzyon Kapasitesi, Solunum Fonksiyonu, Obezite, Fonksiyonel Kapasite