Erişkin hematoloji polikliniğine hemoglobin yüksekliği nedeni ile başvuran hastalarda pv sıklığı ve diğer etiyolojilerin araştırılması

Amaç: Bu çalışmada erişkin hematoloji polikliniğine hemoglobin yüksekliği ile başvuran hastalarda; Polisitemia vera sıklığının ve altta yatan etiyolojik sebeplerin neler olduğu araştırılmıştır. Polistemisi olup hematoloji polikliniğinde JAK2, EPO, Kemik İliği Biyopsi incelemesi gibi ileri tetkiklere geçilmeden önce tam kan sayımında WBC ve Trombosit düzeylerinin analiz edilmesi, hastaların sigara kullanıp kullanmadıklarının incelenmesi, diğer sekonder eritrositoz yapan ek hastalıklarının olup olmadığının incelenmesi yanında hastalara yapılmış bu ileri tetkikler yönünden PV ve Diğerleri olarak sınıflandırıldığında her iki grup arasındaki farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Hematoloji Polikliniği'nde Ocak 2010 – Ağustos 2021 tarihleri arasında eritrositoz tanımına uyan olgular elektronik kayıt sistemi üzerinden taranarak dahil edildi. Eritrositoz saptanan 1484 hasta dosyası hastane otomasyon sistemi üzerinden geriye yönelik epikrizleri, laboratuvar değerleri, ultrasonografik bulguları incelenerek tarandı. Tüm hastaların tanı anındaki yaşı, cinsiyeti, hemoglobin ve hematokrit düzeyi, beyaz küre miktarı, trombosit sayısı, JAK2 mutasyonu olup olmadığı, kemik iliği incelemeleri, kan gazı veya nabız oksimetri ile ölçülen oksijen saturasyonu, EPO düzeyi, ultrasonografik incelemede dalak boyutu, sigara içme alışkanlığının olup olmadığı, komorbit hastalık durumu ve PV tanısı alıp almadığı incelenerek mevcut olan veriler kaydedildi. Bulgular: Erişkin hematoloji polikliniğine eritrositoz ile başvuran hastalarda PV sıklığı %5,5 olarak bulunmuştur. Hastaların demografik özellikleri karşılaştırıldığında eritrositoz erkeklerde belirgin olarak daha sık görülmektedir. PV tanısı alanlarda da erkek oranı daha yüksek bulundu. Eritrositozu olan hastalar PV tanısı alanlar ve Diğerleri olarak sınıflandırıldığında PV hastalarının büyük çoğunluğunun 40 yaş üstü olduğu görülürken diğerlerinde tam tersi çoğunluk 40 yaşın altında olduğu görülmüş olup istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. Çalışmada her iki grubun Hemoglobin, Hematokrit, WBC, Trombosit düzeyleri karşılaştırıldığında tüm parametrelerde PV olan hastalarda Diğer grupta yer alan hastalara göre ortalama değerler daha yüksek tespit edilmiş olup istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Çalışmaya dahil edilen olgularda EPO çalışılan hastalar her iki grup açısından karşılaştırıldığında PV tanısı alan hastalarda ortanca değer 1,77(U/L ) iken diğerlerinde ortanca değer 9,87(U/L ) olarak tespit edilmiş olup istatiksel olarak anlamlıdır. Eritrositozlu hastalardan PV tanısı olanlarda JAK2 pozitifliği %97,5 olarak bulunmuş olup diğerleri ile karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı fark göstermiştir. PV tanısı almış olan hastalardan kemik iliği biyopsi incelemesi yapılanlarda biyopsinin MPH ile uyumluluğu %76,3 olarak bulunmuştur. PV tanısı dışında kalanlar içerisinde sigara kullanım oranı istatiksel olarak yüksek bulunmuştur. Bunun yanısıra sigara içen aynı zamanda eritrositozu olan her 100 hastadan ise sadece 2,4 tanesinde PV olduğu tespit edildi. PV tanılı hastalarda batın ultrasonografi ile kanıtlanmış splenomegali oranı %48,5(33 hasta) iken Diğer grupta %13,8 olarak tespit edilmiş olup dalak büyüklüğü açısından her gibi hasta grubu arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. Her iki grup kan gazı veya nabız oksimetri oksijen saturasyonlarına göre karşılaştırıldığında her iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Çalışmada eritrositoz saptanan olguların ek hastalıkları değerlendirildiğinde tanı anında KOAH tanısı olan 63(%7,7) , Astım 31(%3,8), DM 109(%12,1), KAH 89(%10,9), DM+KAH her iki hastalığı da bulunan 24(%2,9) hasta tepit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eritrositoz, Polistemia vera, Polistemi, Sekonder eritrositoz