Erişkin hematoloji polikliniğine ilk başvurusunda pansitopeni saptanan hastalarda etiyoloji

Erişkin Hematoloji Kliniğine İlk Başvurusunda Pansitopeni Saptanan Hastalarda Etiyolojik Nedenler Giriş: Pansitopeni, periferik kanda her üç seri elementin normal referans değerlerinin altında olduğu tıbbi bir durumdur. Pansitopenili olgularda destek tedavileri ile birlikte etiyolojiye yönelik tanısal çalışmalar sonucuna göre uygun tedavinin başlatılması kritik öneme sahiptir. Merkezler tarafından muhtemel etiyolojik nedenlerin bilinmesi, pansitopeni olgularının ayırıcı tanısının daha erken yapılmasına katkı sağlayabilir. Bu çalışmada, erişkin hematoloji kliniği tarafından ilk değerlendirmesinde pansitopeni saptanan hastalarda etiyolojik nedenlerin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Erişkin Hematoloji Bilim Dalı'nda 2009 ile 2018 tarihleri arasında hematoloji polikliniğine ilk başvurusunda veya ilk konsültasyonunda pansitopeni tespit edilen hastalar alındı. Retrospektif olarak yapılan bu çalışmaya pansitopeni saptanan toplam 467 hasta alındı. Pansitopeni, hemoglobin değerinin erkeklerde <13 g/dL (kadınlarda <12 g/dL), lökosit <4 x103/microL'nin ve trombosit <150 x103/microL'nin olması şeklinde tanımlandı. Çalışmaya dahil edilen 467 pansitopenili erişkin hastanın pansitopeni nedenleri ve ilk değerlendirmedeki laboratuvar parametreleri retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Çalışmaya retrospektif olarak pansitopeni tespit edilen 467 hasta dahil edildi. 467 hastanın 215'i (%46.0) kadın, 252'i (%54.0) ise erkekti. Hastalarımızda yaş ortalaması 56.2 ± 19.351 yıl olarak bulundu. Analizlerimize göre pansitopeni etiyolojisinde 116 (%24.8) hasta ile en sık neden megaloblastik anemi saptandı; bunu 60 (%12.8) hasta ile akut myeloblastik lösemi, 56 (%12.0) hasta ile enfeksiyon hastalıkları, 55 (%11.8) hasta ile myelodisplastik sendrom ve diğerleri izledi. Pansitopeni tespit edilerek çalışmaya alınan 467 hastanın ilk hemogram değerlendirmesinde ortalama hemoglobin değeri 8.66 ± 2.50 g/dL, lökosit sayısı 2.54 ± 0.96 x103/microL ve trombosit sayısı ise 67.88 ± 40.03 x103/microL olarak bulundu. Sonuç: Retrospektif olarak yapılan bu çalışmamızda, tanı sırasında pansitopeni saptanan hastalarda megaloblastik anemiler en sık neden olarak bulundu. Çalışmamızda akut myeloblastik lösemiler ikinci ve enfeksiyonlar ise üçünçü en sık pansitopeni nedeni olarak saptandı. Anahtar Kelimeler: Pansitopeni, Anemi, Trombositopeni, Nötropeni