Erken adrenarşlı kızlarda insülin direnci ve IGF-1, IGFBP-3, IGFBP-1, leptin düzeyleri

ÖZET Kız çocuklarında sekiz yaşından önce pubik kıllanma veya aksiller kıllanmanın, pubertenin diğer bulguları olmadan ortaya çıkmasına erken adrenarş (EA) adı verilir. EA'lı hastalarda boy ve kemik yaşında geçici artma ve hiperinsülinizm görülür. Bu çalışmada yaşları 5,41-9,16 yıl arasında değişen 27 EA ile yaşları 5,75-8,58 yıl arasında değişen 13 sağlıklı çocuğa oral glukoz tolerans testi (OGTT ) yapılarak, HOMA-IR, FGIR ve FIGR ile insülin direnci varlığı araştırıldı. Ayrıca EA ve sağlıklı çocukların IGF-1, IGFBP-3, IGFBP-1, leptin ve SHBG düzeyleri çalışıldı. EA hastalar ile sağlıklı çocukların kemik yaşları (p<0.05) ve vücut kitle indeksleri (p<0.05) farklıydı. EA'lı hastaların IGF-1 (p<0.05), IGFBP-3 (p<0.05) ve leptin (p<0.001) düzeyleri sağlıklı çocuklardan daha yüksekti. IGFBP-1 ve SHBG düzeyleri ise sağlıklı gruptan daha düşüktü (p<0.05). EA'lı hastaların IGF-1 ve SHBG düzeyleri arasında negatif ilişki bulundu. EA hastaların %1 8.51 'inde insülin direnci saptandı. EA'lı hastaların IGFBP-1 ve SHBG düzeyleri arasında negatif ilişki bulundu. Ayrıca EA'lı hastaların IGFBP-1 ve SHBG düzeyleri ile uyarılmış insülin düzeyleri arasında negatif ilişki saptandı. Hastaların leptin ve IGFBP-1 düzeyleri arasında negatif ilişki bulundu. Bu sonuçlar, erken adrenarşlı kız çocuklarının tanı sırasında sağlıklı çocuklardan daha kilolu oldukları ve kemik yaşlarında ilerleme olduğunu; leptin ve IGF-1 'in sağlıklı çocuklardan oldukça yüksek olması nedeniyle, EA'lı hastalardaki kilo artışında leptinin rolü olabileceğini düşündürdü. SHBG'nin insülinden negatif yönde etkilendiği; ayrıca IGFBP-1'in insülin ve leptin'den, negatif yönde etkilendiği saptanarak, hiperinsülinizm ve insülin direnci olan EA'lı çocukların daha kilolu olabileceği ve bu çocuklarda hiperandrojeneminin daha belirgin olacağı görüşüne53 varıldı. EA hastaların özellikle ilerde gelişebilecek İD açısından erişkin yaşa kadar izlenmeleri gerektiği vurgulandı.