Erken doğum tehdidi tanısı almış gebelerde müzik dinletisinin risk algısı ve uyku kalitesine etkisi

GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışma erken doğum tehdidi tanısı nedeniyle hastanede yatan gebelerde müzik dinletisinin risk algısı ve uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. GEREÇ YÖNTEM: Deneysel randomize kontrollü olan çalışmamız 01 Kasım 2022 – 30 Kasım 2023 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinde perinatoloji servisine yatışı yapılan 40 deney ve 40 kontrol grubunda yer alan toplam 80 erken doğum tehdidi tanısı alan gebeyle yapıldı. Çalışmamızda tanıtıcı bilgi formu, Gebelikte Risk Algısı Ölçeği (GRAÖ) ve Richard Campbell Uyku Kalitesi Ölçeği (RCUÖ) kullanıldı. Kontrol grubuna alınan gebelere ilk gün GRAÖ ve üç gün boyunca her sabah RCUÖ 3. Gün GRAÖ ile birlikte ayrıca RCUÖ yeniden dolduruldu. Kontrol grubunda bulunan gebelere servisin rutin bakımı dışında herhangi bir girişimde bulunulmadı. Deney grubunda bulunan gebelere ise 3 gün boyunca her akşam 22:00-24:00 saatleri arasında uyumadan önce 20 dakika doğa sesleri, klasik müzik, dua, ninni, makamlı müzik seçenekleri arasından kendi seçeceği bir müzik dinletildi. Deney grubuna alınan gebelere ilk gün GRAÖ ve üç gün boyunca her sabah RCUÖ, 3. Gün RCUÖ ile birlikte ayrıca GRAÖ yeniden dolduruldu. Verilerin değerlendirilmesinde kategorik değişkenler için frekans dağılımları, sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Ölçümler bakımından zamana göre farklılıkların incelenmesinde tekrarlı ölçümler varyans analizinden ve bağımlı örneklem t testinden, gruplar arasındaki farklılıkların incelenmesinde Ki kare testi ve bağımsız örneklem t testinden yararlanıldı. Anlamlılık p<0,05 kabul edildi. BULGULAR: Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalamaları deney grubunda 30,13±4,86, kontrol grubunda 28,98±5,78, gebelerin %40'ı lise mezunu ve %70'i herhangi bir işte çalışmıyordur. Sosyodemografik özellikler bakımından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmadı. Obstetrik özellikler bakımından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmazken kontrol grubunda gebelik ve küretaj sayısı deney grubuna göre daha yüksek bulundu. Maternal vital ölçümlerde anlamlı farklılıklar bulunmazken fetal kalp atım ölçümleri deney grubunda günler ilerledikçe anlamlı derecede artış gösterdi. Richard Campbell Uyku Ölçeği puanları bakımından gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Deney grubunda RCUÖ puanları 2. günde anlamlı artış gösterdi. Gebelikte Risk Algısı Ölçeği puanları ve alt boyut puanlarında gruplar arası anlamlı farklılıklar bulunmazken kontrol grubunda gebelikte risk algısı ölçek ve alt boyut puanları günler ilerledikçe anlamlı derecede artış gösterdi. SONUÇ: Erken doğum tehdidi tanısı almış gebelerde müzik dinletisinin fetal kalp atımını yükseltmekte etkisi olduğu, maternal vital bulgularda herhangi bir değişikliğe neden olmadığı, uyku kalitesini etkilemediği ancak algılanan riskin müzik dinlemeyen gebelerde günler ilerledikçe arttığı tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Erken doğum tehdidi, müzik dinletisi, risk algısı, uyku kalitesi.