Erken Orta Uygurcanın sözdizimi

Bu çalışmada; Moğol dönemine ait (13.-14. yy.) Uygurca yazılı kaynaklardan hareketle, dönemin dilinin sözdizimsel yapısı betimlenmiştir. Dönemin dili; bu dönem üzerine çalışmış kimi araştırmacıların değerlendirmelerine de dayanarak, tarafımızca Erken Orta Uygurca olarak adlandırılmıştır. Çalışmamız, dört bölümden oluşmaktadır. Moğollar Devrinde Uygurlar ve Uygurca başlığını taşıyan birinci bölümde, Uygurların tarihine kısaca değinilmiş ve dönemin Uygurcasının genel özelliklerinden bahsedilmiştir. Dönemin dil özelliklerinden bahsedildikten sonra, alt başlıklar halinde döneme ait yazılı kaynakların bir dökümü çıkarılmıştır. Sözcük ve Sözcük Öbeklenmeleri başlığını taşıyan ikinci bölümde, Erken Orta Uygurcadaki sözcük kategorileri ve sözcüklerin bir araya gelmeleriyle oluşan öbek yapılar incelenmiştir. Söz öbekleri, kuruluş biçimlerine göre tasnif edilmiş ve yapısal açıdan incelenmiştir. Üçüncü bölüm sözcüklerin ve söz öbeklerinin, bir cümleyi meydana getirmek üzere nasıl bir araya geldiklerinin incelenmesine ayrılmış olup Sentaktik ve Semantik Roller başlığını taşımaktadır. Bu bölümde cümle oluşumu, ögelerin sentaktik ve semantik işlevlerini ifade eden rol kavramı üzerinden izah edilmiştir. Çalışmamızın dördüncü ve son bölümü, yapısal ve anlamsal açıdan farklılık arz eden cümle çeşitlerinin incelenmesine ayrılmıştır. Cümle Çeşitleri ve Dönüşümler başlığını taşıyan bu bölümde; temel cümle yapısında gerçekleşen dönüşümlerin, farklı anlamlara gelen veya farklı yapısal görünümler sergileyen cümle türlerini nasıl oluşturduğu tasvir edilmiştir. Türkçenin tarihî dönemleri üzerine bugüne değin yapılan çalışmalar, ekseriyetle fonolojik ve morfolojik incelemeler olagelmiştir. Buna karşın Türkçenin tarihî dönemleri, sözdizimsel açıdan henüz yeterince incelenmiş değildir. Çalışmamızın ana gayesi, alandaki bu boşluğu bir nebze de olsa doldurabilmektir.