Erol Güngör'de yerlilik düşüncesi ve din

Türkiye'de yerlilik ve din, modernleşme ile birlikte toplumun ötekileştirilen iki öğesi halini almış ve haliyle modernleşme politikalarında iktidar kesimi ve kimi aydınlar tarafından göz ardı edilmiştir. Bu tezde modernleşme sürecinin bağlamından kopmadan Erol Güngör'ün yerlilik ve din arasında kurduğu ilişki problematize edilmiştir. Bu ilişkinin bir sürekliliği mi yoksa kopuşu mu ifade ettiği, Güngör'ün yerlilik düşüncesi hakkındaki telakkilerinden yola çıkılarak açıklanmıştır. Buna göre, Erol Güngör düşüncesi gölgesinde anlaşılmıştır ki, Batı-dışı toplumlarda, bilhassa Türkiye'de, modernleşme süreci politika ve programlarında göz ardı edilen yerlilik ve din, aslında sürecin başarılı geçmesi için birer anahtar kavram mahiyetindedirler. Bununla bağlantılı olarak yerli olmak, dini dışlayan bir tavır değildir. Hatta yerliliğin din ile yadsınamaz bir yakınlığı bulunmaktadır. Modernleşme ile beraber toplumda ötekileştirilen din, İslam ülkelerinde uyanış gerçekleştirmek için bir içerik; yerlilik ise bu modernleşme buhranından silkiniş için yöntem niteliğindedir. Güngör'ün İslam uyanışı şeklinde ifade ettiği süreç, İslam ülkelerinin ancak kendi tarihi, dini, lugavi ve örfi değerlerinden hareketle modern olabileceklerinin imkânını vurgulamaktadır.