Erzurum Palandöken Barajı su potansiyelinin su kaynakları üzerindeki etkilerinin iklim değişikliği altında değerlendirilmesi

Bu tez çalışması, artan dünya nüfusu ve iklim değişikliğinin su kaynakları yönetimine etkisine odaklanmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Erzurum ili Çat ilçesi sınırları içerisinde yer alan Palandöken Barajı Havzası'nın hidrolojik modelini oluşturmak ve Birleştirilmiş Model Karşılaştırma Projesi (CMIP) kapsamında üretilen iklim projeksiyon verilerini kullanarak havzanın gelecekteki su potansiyelini tahmin etmektir. Bu sayede, barajın Erzurum ili Aziziye, Palandöken ve Yakutiye ilçelerinin içme suyu ihtiyacını ve Sakalıkesik Ovası Sulamasına su teminini karşılama yeterliliğine dair öngörülerde bulunulması hedeflenmiştir. Çalışmada, havzanın hidrolojik modeli HBV-Light paket programı kullanılarak oluşturulmuştur. Model, Lezgi Çayı AGİ'sine ait (D21A116) akım verileri, Erzurum Havalimanı OMGİ'sine ait (17096) yağış ve sıcaklık verileri ve Çat Kar Gözlem Noktası'na ait (D21K008) kar verileri ile modeli eğitim ve test işlemleri yapılmıştır. Kalibrasyon ve validasyon periyotlarında Nash Sutcliffe Efficiency (NSE) değerleri sırasıyla 0.77 ve 0.73 bulunmuştur. İklim değişikliği etkilerini değerlendirmek için Temsili Konsantrasyon Rotaları RCP 4.5 ve RCP 8.5 senaryolarına ait 2025-2100 yılları arası iklim projeksiyon verileri kullanılmıştır. Bu verilerle 2100 yılına kadar yıllık maksimum akım, toplam su hacmi ve maksimum akım tarihi gibi hidrolojik parametrelerdeki değişimler analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, gelecek dönemde yıllık maksimum akımda ve yıllık toplam su hacminde artış eğilimleri olduğunu, ayrıca akımın pik yaptığı günlerin daha erkene kaydığını göstermiştir.