Esendal, Balalan, Serinsu, Boyalı, Çıralı, Mutlugün (Yusufeli/Artvin) köylerinde geleneksel olarak kullanılan halk ilaçlarının etnobotanik özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma, 2022-2025 yılları arasında Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Esendal, Balalan, Serinsu, Boyalı, Çıralı ve Mutlugün köylerinde halk tarafından kullanımı bulunan tıbbi ve aromatik bitki türlerinin yöresel isimlerini ve kullanım amaçlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada halk ilacı olarak kullanılan bitkilerin hangi yöntemlerle toplandığı, ne kadar süreyle saklanabileceği, hangi miktarlarda ve nasıl hazırlandığı, hangi bitkilerle karıştırılabileceği, bu uygulamaların kaç kuşaktır süregeldiği gibi konular ele alınmıştır. Yöre halkından derlenen bilgilerin yararlılığı analiz edilerek, bu bilgilerin topluma aktarılmasının uygun olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma alanı, 800 ile 2400 metre arasındaki yüksekliklerde konumlanmaktadır. Davis'in grid sisteminin A8 karesinde bulunan bu bölge, Holarktik kuşağın Avrupa-Sibirya flora alanı içerisinde Öksin alt bölgesinin Kolşik altkesimine dâhildir. Toplanan veriler, bilgilendirici konsensüs (FIC- Factor Informant Consensus), kullanım değeri (UV- Use Value) ve geçerlilik oranı (FL- Fidelity Level) gibi faktörler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında bölgeden 108 katılımcıyla anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan anket çalışması sonucunda, bölge halkının 39 farklı familyaya mensup toplam 84 bitki türünü tıbbi ve aromatik amaçlarla kullandığı tespit edilmiştir. Araştırma alanında en zengin takson çeşitliliğine sahip familyalar sırasıyla Rosaceae (12 takson), Apiaceae (6 takson), Asteraceae, Brassicaceae ve Lamiaceae (her biri 5 takson) olarak belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, IUCN tehlike sınıflandırmasına göre, endemik ve endemik olmayan 84 türün koruma durumları incelenmiştir.