Eski Anadolu Türkçesinde tabakalaşma ve tabakalanma

Tabaka, aynı zaman ve mekânda bir topluma ait diyalekt demektir. Diyalekt, şive, ağız, lehçe gibi her türlü konuşma farkını içerdiği için Türk dili içerisinde birçok tabaka vardır. Söz gelimi, Köktürkçe, Eski Anadolu Türkçesi, Yakut Türkçesi, Ankara ağzı … ayrı tabakaları temsil eder. Tabaka teriminden doğan "tabakalaşma" ve "tabakalanma" olmak üzere iki terim daha vardır. Tabakalaşma, dilin başka süreç, coğrafya ya da her ikisine birden ait olan diyalektal özelliklerinin aynı diyalektte bir araya gelmesi, yani o dilin aynı sürecinin birer unsuru hâline gelmesidir. Dilin herhangi bir şubesinde meydana gelen tabakalaşmalar, dil bilgisi esaslarına göre fonetik, morfolojik ve semantik düzeylerde incelenir. Bu incelemelerden hareketle, tabakalaşmalardaki tabaka etkileri, bu tabakaların özellikleri ve hiyerarşisi belirlenir. Tabakalanma, bir tabakanın kendini oluşturmasıdır. Eski Anadolu Türkçesinin tabakalanışı, bu Türkçenin kendini oluşturan özelliklerin yaygınlaşması/genel temâyül hâline gelmesi, morfofonetik ve semantik süreçlerle yaşanan değişmeler, iç ve dış ödünçlemeler, alıntılarla gerçekleşir. Elde edilen teorik ve pratik veriler, Eski Anadolu Türkçesinin tabakalaşma cetvelini oluşturmamıza imkân sağlar. Bu cetvel, Eski Anadolu Türkçesinin tabakalanışını gösteren fonetik ve morfolojik kuralları içerir. Eski Anadolu Türkçesi, bu Türkçeyi oluşturan ağızlardan oluşan ana tabakanın yanı sıra, Eski Türkçe, Erken Azerbaycan Türkçesi, Doğu Türkçesi, Kıpçak Türkçesi ve Arapça, Farsça, Moğolca, Yunanca ve Ermeniceden oluşan alıntı tabakalarıyla tabakalaşmaya katılır.