Eski Uygur Türkçesi metinlerinde geniş zaman ekinin kullanımı

ÖZETBu çalışmada Eski Uygur Türkçesi'ne ait Altun Yaruk, Maytrısimit,Kuanşi İm Pusar ve Kalyânamkara ve Pâpamkara adlı dört eserden yolaçıkılarak, -r, -Ar, -Ir, -Ur, -yUr, -mAz biçimli geniş zaman ekleri incelenmiştir.Buna göre Eski Uygur Türkçesinde sözü geçen eklerin, iki temelkullanımı vardır. Bu kullanımların birincisi, fiilin zamanını göstermek için,ikincisi ise zaman gösteren isim ve sıfatların oluşturulması içindir.Geniş zaman eklerinin, şimdiki zamanı göstermek için kullanılması, EskiUygur Türkçesine ait taradığımız eserlerin en belirgin özelliklerinden biridir. Bueserlerde, geniş zaman ekleri, gelecek ve geçmiş zaman görünüşlerinde dekullanılmıştır.Eski Uygur Türkçesindeki geniş zaman eklerinin fiillere bitişme usulleri,çalışmamızda, ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Buna göre geniş zaman ekleri, fiilinson hecesinin ünlü veya ünsüzle bitişine ve fiilin basit veya türemiş oluşuna göreseçilmektedir.