Eskişehir ilinde yetiştirici koşullarında Orta Anadolu merinosu ve Ramlıç kuzuların kesim ve karkas özelliklerinin belirlenmesi

Araştırma, Eskişehir ilinde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan Orta Anadolu Merinos (OAM) ve Ramlıç (RA) kuzuların pazarlama çağında karkas, kesim özellikleri ile etlenme ve yağlanma durumunun S/EROUP sınıflandırma sistemi içerisindeki yerinin yetiştirici koşullarında belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın hayvan materyalini toplam 14 baş erkek (tek doğmuş) OAM (n=7) ve RA (n=7) kuzular oluşturmuştur. Araştırmada, yetiştiriciler tarafından yapılan entansif besi sonunda kuzular (yaklaşık 40 kg kesim ağırlığı), kesim sonrası yetişticilerden satın alınmıştır. Her iki genotipteki kuzuların karkas ve kesim özellikleri incelenmiştir. Araştırmada kesim özelliklerinden baş ve testis oranı RA kuzularda OAM kuzulardan daha yüksek bulunmuştur (P<0,05). Araştırmada OAM ve RA kuzularda soğuk karkas randımanı %47,98±0,85 ve 49,38±0,40 ve soğutma kaybı %1,64±0,13 ve 1,48±0,11 olarak tespit edilmiştir. RA kuzularda but, sırt bel ve kol ağırlığı OAM kuzulardan daha yüksek bulunmuştur (P>0,05). OAM ve RA kuzularda aynı genotip sırasıyla but oranı %34,45±0,49 ve %34,50±0,37; sırt bel oranı %16,49±0,53 ve 16,57±0,50 ve kol oranı 17,84±0,29 ve 17,94±0,34 olarak tespit edilmiştir. Araştırmada etek ve kuyruk oranı hariç diğer karkas parçaları bakımından OAM ve RA kuzular arasında gözlenen farklılıklar önemsiz bulunmuştur (P>0,05). En yüksek birinci sınıf karkas (A++) parça oranı RA kuzularda tespit edilmesine karşın ve en yüksek ikinci sınıf karkas karkas (A+) parça oranı OAM kuzularda tespit edilmiştir (P>0,05). Karkas etlenme puanı OAM (R(0)) kuzularda RA (R (-)) kuzulardan daha yüksek, yağlanma puanı OAM (3(0)) kuzularda RA (3(+)) kuzulardan daha düşük bulunmuştur (P>0.05). Araştırmada karkas ve but yoğunluk katsayıları ile karkas konformasyon katsayıları bakımından ırklar arasında gözlenen farklılıklar önemsiz bulunmasına (P>0,05) karşın but konformasyonu bakımından gözlenen farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0,05). Araştırmada, longissimus dorsi kası alanı RA kuzularda OAM kuzularda daha düşük, sırt yağı kalınlığı daha yüksek bulunmuştur (P<0,05). Sonuç olarak; yetiştirici koşullarında 40 kg kesim ağırlığında karkas kalitesi bakımından OAM kuzular ön plana çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kuzu, Ramlıç, Orta Anadolu Merinosu, karkas ölçüleri, karkas ve kesim özellikleri