ETİ GÜMÜŞ A.Ş.'de siyanürle gümüş üretimi ve gümüş veriminin artırılması

Ülkemizde Altın ve gümüş gibi değerli metaller, siyanürlü ortamda liç işlemine tabii tutularak kazanılmaktadırlar. Altın cevherlerinin siyanürlenerek elde edilmesi, gümüş cevherine göre daha yüksek verimde gerçekleşir. Bu yüzden Gümüş cevherinin liç süresi, siyanürle olabildiğince fazla kompleks oluşturması için daha uzun sürer (32-48 saat). Gümüş cevherinin kazanılmasında, liç esnasında, çözünmeyi yavaşlatan etkileri, olabildiğince en aza indirgemeyi sağlayarak verimin artırılması hedeflenmiştir. Değirmenlerde öğütülen cevherlerin, tanecik boyutunun büyük olması, liç esnasında, siyanürle nüfuz eden miktarı azalttığı için verimi düşüren geciktirici etki olarak bilinmektedir.Bu tezin amacı; cevherin türüne göre gümüş veriminin hesaplanması ve gümüş veriminin artırılmasına yönelik tane boyutu çalışmalarıdır. Önce farklı cevherlerde gümüş verimi hesaplanmış ve daha sonra ise aynı cevherin farklı tane boyutlarında liç deneyleri yapılarak verim hesabı yapılmıştır. Üretim şartlarına ve reaksiyonların gerçekleşme sürelerine bağlı kalınarak 32 saat süren liç deneyleri, siyanürle reaksiyona girerek katı fazda bulunan gümüşün sıvı fazda çözündükten sonraki verim hesabı yapılarak deney sonlandırılmıştır. Liç süresince 0,65 L/dk hava verilmiş ve düzenli olarak kireç ilavesiyle pH:10-12 olacak şekilde bazik ortam sağlanmıştır. Deney sonuçlarından; aynı miktarda gümüş içeren cevherlere aynı deney şartları uygulanmış ve liç testlerine göre; tane boyutu küçülmesinin, gümüş çözünme verimini arttırdığı gözlenmiştir. Günümüz şartlarında kullanılan cevherlerin (96g/ton Ag) liç testlerini göz önünde bulundurursak; 7 mikron tanecik boyutlu cevherlerin verimi, 15 mikron tanecik boyutlu cevherlerin verimine göre %7.3 daha fazladır. Bu ve buna benzer diğer liç testi sonuçlarına göre cevherin ne kadar iyi öğütülürse verimin de ona göre yükseleceği ortaya koyulmuştur.Anahtar Kelimeler: Gümüş, Siyanür, Tane Boyutu.