Etkinlik temelli öğrenmenin ortaokul öğrencilerinin yerel okuryazarlık becerileri ve kültürel mirasa yönelik tutumlarına etkisi

Araştırmanın amacı, etkinlik temelli öğretim yönteminin ortaokul öğrencilerinin yerel okuryazarlık becerileri ile kültürel mirasa yönelik tutumları üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma nicel araştırma desenlerinden yarı deneysel desende tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun çalışma grubunu Mardin'in Artuklu ilçesinde bulunan bir devlet ortaokuluna devam eden 20 deney, 20 kontrol olmak üzere toplam 40 ortaokul öğrencisi oluştururken, nitel katılımcıları ise deney grubunda yer alan 10 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veriler kültürel mirasa yönelik tutum ölçeği ve yerel okuryazarlık testi ile toplanmış olup, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, ilişkili gruplar t-testi ile tek yönlü varyans analizi Anova'dan yararlanılırken nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularında kültürel mirasa yönelik tutum ile yerel okuryazarlık bilgi testi puan ortalamaları açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın nitel bulgular aşamasında ise öncelikle deney grubu öğrencilerinin etkinlik temelli öğretim sürecine ilişkin görüşleri alınmış olup öğrenciler genel olarak öğretim sürecine ilişkin olumlu ifadeler kullanmışlardır. Bununla birlikte öğrencilerin Mardin ile ilgili kazanımlar, Mardin'i başkalarına tanıtma ve ders ve uygulamalara ilişkin de görüşleri de alınmaya çalışılmıştır. Mardin ile ilgili kazanımlar kendi içinde maddi ve manevi öğeler olarak ayrılmış olup, öğrenciler Mardin ile ilgili kazanımları coğrafi öğeler, mimari öğeler, gastronomi öğeleri, ekonomik öğeler, yetişmiş insan unsuru ve tarihi unsurlar şeklinde sıralamışlar. Mardin'i başkalarına tanıtma teması ise; maddi ve manevi şeklinde ayrılmış olup söz konusu unsurlar tarihi-turistik değerler, gastronomi değeri, ekonomik değer, yetişmiş insan değeri, kültürel değer ve yöre tarihi şeklinde oluşmuştur. Ders ve uygulama önerileri teması altında ise; süre (zaman), yöntem-teknik, ders dışı çalışmalar, geziler ve uygulanan formlar şeklinde sıralanmıştır. Araştırma sonuçları bağlamında bir takım önerilerde bulunulmuş olup söz konusu öneriler; uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik öneriler olmak üzere iki ayrı başlık altında toplanmıştır. Uygulayıcılara yönelik öneriler başlığı altında eğitim-öğretim sürecinin uygulayıcıları olan öğretmenlerin Sosyal Bilgiler ve Şehrimiz derslerinde etkinlik temelli öğretim yöntemini daha fazla tercih etmeleri ve yine araştırma sonuçları ile daha kalıcı öğrenmelere imkan sağladığı tespit edilen çevre gezileri ve okul dışı etkinliklere daha fazla yer verilmesi şeklinde sıralanabilir. Araştırmacılara yönelik öneriler ise; yeni bir okuryazarlık türü olarak önerilen ve yurtiçi literatürde oldukça sınırlı çalışılmış olduğu tespit edilen yerel okuryazarlık ile ilgili daha fazla çalışmaya yer verilmesi, çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda eğitim-öğretim sürecine olumlu katkılar sağladığı görülen etkinlik temelli öğretim yöntem ve tekniklerinden daha fazla yararlanılması ve bireylerin yaşam sürdüğü yörenin belli başlı özelliklerinden haberdar olmaları anlamını taşıyan yerel okuryazarlık kavramının bireylerde çeşitli becerilerin geliştirilmesinde işe koşulması şeklinde sıralanabilir.