Evlilik doyumunun yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı

Bu araştırmada evlilik doyumu ile temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki yordayıcı ilişki incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 yılları arasında Ankara ilinde ikamet eden 581 evli birey (381 kadın, 200 erkek) oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Evlilik Doyumu Ölçeği, Evli Bireyler için Temel Psikolojik İhtiyaçların Doyumu Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı değişkenlerinin evlilik doyumunu yordama gücünü belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki doğrusal ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. Gruplar arası farklılıkları belirlemek amacıyla cinsiyet değişkeni için bağımsız örneklemler t testi, üç ve daha fazla kategoriye sahip değişkenler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Parametrik test varsayımlarının karşılanmadığı ve grup büyüklükleri arasında anlamlı farkların bulunduğu durumlarda ise Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Bulgular temel psikolojik ihtiyaçların evlilik doyumunun güçlü ve anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık sosyal medya bağımlılığının evlilik doyumu üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Evlilik doyumu ile temel psikolojik ihtiyaçların tüm alt boyutları (sevgi–ait olma, güç, özgürlük ve eğlence) arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Evlilik doyumu ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Temel psikolojik ihtiyaçlar ile sosyal medya bağımlılığı arasında ise düşük düzeyde, negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Evlilik doyumu flört süresi ile pozitif; yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı ve günlük sosyal medya kullanım süresi ile negatif yönde anlamlı ilişkiler göstermiştir. Eş ile tanışma biçimine göre yüz yüze tanışarak evlenen bireylerin evlilik doyumları görücü usulüyle evlenen bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Çalışma durumu açısından yapılan karşılaştırmalarda özel sektör çalışanlarının evlilik doyumlarının kamu çalışanları ve çalışmayan bireylere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Diğer yandan evlilik doyumu; cinsiyet, bireyin ve eşin eğitim düzeyi, kullanılan sosyal medya platformu ve kullanım amacına göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Araştırmada ayrıca temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı; demografik değişkenler, evlilik özellikleri ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları açısından da incelenmiştir.