Evrensel tasarıma dayalı öğrenme ilkeleri ile desteklenmiş proje tabanlı öğrenmenin öğrencilerin motivasyon ve 21. yüzyıl becerilerine etkisi

Bu araştırmanın amacı evrensel tasarıma dayalı öğrenme ilkeleri ile desteklenmiş proje tabanlı öğrenmenin öğrencilerin motivasyon ve 21. yüzyıl becerilerine etkisi hakkında görüşlerini belirlemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda deneysel desenlerden ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desen, nitel boyutunda durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 öğretim yılında Zonguldak İli Kdz. Ereğli İlçesinde bulunan bir Anadolu Lisesinin 11. Sınıf düzeyinde iki farklı sınıfta öğrenim gören toplam 60 öğrenci oluşturmaktadır. Bu sınıflardan biri evrensel tasarıma dayalı öğrenme ilkeleri ile desteklenmiş proje tabanlı öğrenme modelinin uygulandığı deney grubunu, diğer sınıf ise mevcut öğretim programını uygulayan kontrol grubunu oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan sınıf/şube belirlenmesinde çalışmanın yapıldığı okuldaki mevcut sınıfların akademik başarıları göz önünde bulundurulmuştur. Deneysel uygulama 2019-2020 öğretim yılında 10 hafta süre ile uygulanmış olup dersler deney grubunda evrensel tasarım ilkelerine dayalı proje tabanlı öğrenme yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda, yarı deneme modellerinden eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Nicel boyuttaki veriler "21. Yüzyıl Öğrenen Becerileri Kullanımı Ölçeği" ile "Öğrenmeye İlişkin Motivasyonel Stratejileri Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır ve veri araçları her iki grup için öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 22.0 (The Statistical Packet for The Social Sciences) paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada iki farklı grup arasındaki ortalamaların karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t testi (independent samples t test), bir grubun farklı zamanlardaki iki farklı ölçümü için bağımlı gruplar için t testi (Paired samples t test) kullanılmıştır. Ayrıca öntest puanlarından bağımsız olarak son test puanları arasında gruplar arasındaki farklılaşmanın test edilmesi için Kovaryans analizi (Ancova) kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutundaki veriler için ise görüşme, gözlem ve rubrikler kullanılmıştır. COVID-19 nedeni ile uzaktan eğitim süreci devam ettiği için görüşme formları e-mail yoluyla öğrencilerden toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde kullanılan görüşme formları değerlendirilirken içerik analizi kullanılmıştır. İçerik analizi için MAXQDA 20 paket programı kullanılmıştır. Görüşme formlarından elde edilen kodlamalar MAXQDA programına aktarılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilere göre deney ve kontrol grubu öğrenmeye ilişkin motivasyon stratejileri kullanımı (MSLQ) toplam puanları bakımından ön teste göre düzeltilmiş son test ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu görülmektedir. 21. yüzyıl öğrenen becerileri ile ilgili nicel verilere göre ise deney ve kontrol grubu 21. yüzyıl öğrenen stratejileri becerileri kullanımı (21 YY ÖSBK) toplam puanları bakımından ön teste göre düzeltilmiş son test ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu görülmektedir. 21. yüzyıl becerileri ile ilgili nitel bulgulara göre ise işbirliği, yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, sosyal ve kültürel beceriler, özdüzenleme, esneklik ve uyum, zamanı etkin kullanma, farklı bakış açıları geliştirme, teknoloji yardımıyla özgün eserler üretebilme, teknolojiyi etkin kullanabilme becerilerinin geliştiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Evrensel tasarıma dayalı öğrenme, proje tabanlı öğrenme, 21. yüzyıl becerileri, motivasyon stratejileri.