Kurumsal karbon raporlamasında emisyon yükümlülük yönetimi çerçevesine bakış açısının incelenmesi

Çok sayıda ülke, kurum ve kuruluş, 2050 yılına kadar karbon ve diğer sera gazı emisyonlarında net sıfır hedefine ulaşmayı taahhüt etti. Bu kolektif hedefe ulaşmanın yolu, güvenilir bir emisyon muhasebe yönteminden ve emisyonların sonsuza kadar atmosferden uzaklaştırılmasını sağlayan sağlam bir sistemden geçiyor. Bahsedilen her iki gerekliliği de kapsayan Roston ve diğerleri (2023) tarafından önerilen Emisyon Yükümlülük Yönetimi (ELM) çerçevesi, firmaların emisyonlarını karbon yakalama varlıklarıyla eşleştirmeleri ve emisyonlarını pozitif yönde tersine çevirebilmek için gerekli olandan daha fazla değer sağlamaları halinde emisyon yapmaları gerektiğini savunmaktadır. Bu tez, kurumsal stratejilerde Emisyon Yükümlülük Yönetimi'ni (ELM) niteliksel yöntemlerle araştırmayı amaçlamaktadır. Son yıllarda çıkan yeni bir konsept olması göz önünde bulundurularak, ELM'in uygulanabilirliği hakkında literatürde yok denecek kadar az çalışma bulunmaktadır. Bu amaca ulaşmak için Türkiye'deki ESG uygulamalarıyla öne çıkan firmalardaki sektör uzmanları ve kurumsal yöneticilerle, derinlemesine görüşmeler yapıldı. Metodolojik yaklaşım "Best-Worst Method" yöntemine ve açık uçlu görüşme sorularına dayanmaktadır. Sonuçlar, şirket yöneticilerinin ELM'yi stratejiye entegre etmeyi düşünürken maliyet ve risk azaltımı sayesinde elde edilen avantaja öncelik verdiklerini vurgulamaktadır. Görüşmelerden elde edilen veriler, ELM'nin birden fazla değişkenin bir araya gelmesi durumunda uygulanabilir bir kavram olarak değerlendirildiğini, entegrasyonun kendinden emin bir duruş ortaya çıkaracağını ve tüm paydaşlara olumlu bir sinyal vereceğini göstermektedir.