Fabrika katı organik atığının biyosorbent olarak kullanımıyla gerçekleştirilen fenol biyosorpsiyonunun elektrokimyasal izlenmesi

Dünya'da ve ülkemizde gelişen nüfus ile artan endüstriyel üretim, ciddi çevre sorunlarını beraberinde getirmiştir. En önemli çevre sorunlarından su kirliliğinin sebepleri arasında fenol bulunmaktadır. Fenolik bileşikler yüksek toksisite, yüksek oksijen ihtiyacı, askıda katı madde, yağ ve kokudan dolayı atık sularda birincil kirletici olarak kabul görmektedir. Fenolik bileşiklerin ve biyolojik parçalanmaya dirençli organiklerin giderimi için geleneksel arıtma yöntemleri yetersiz kalabilmektedir. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde görüldüğü gibi alıcı ortam deşarj standart değerleri çok düşüktür ve deşarj öncesi mutlaka giderilmesi gerekmektedir. Biyosorbent, Bilecik'te alkol üretimi yapan bir fabrikada likör üretimi proses çıktısı olan limon posası katı organik atığından elde edildi. Biyosorpsiyon deneyleri sıcaklık ve hız kontrollü karıştırıcı ile belirli miktarda fenol içeren sıvı ortamlarda gerçekleştirildi. Yaptığımız elektrokimyasal çalışmalarda üçlü elektrot sistemi kullanılmıştır. Bu sistem bir çalışma elektrotu, bir referans elektrot ve bir yardımcı (karşıt) elektrottan oluşmaktadır. Çalışma elektrotu kalem grafit elektrottur (PGE). Referans elektrot Ag/AgCl referans elektrotudur (BAS, Model RE-5B, W. Lafayette, USA). Yardımcı elektrot ise platin teldir. Gerçekleştirdiğimiz tüm elektrokimyasal ölçümler dönüşümlü voltametri (CV) tekniği ile 0,5 V- +1,2 V potansiyel aralığında ve 50 mV/s tarama hızıyla gerçekleştirilmiştir. Biyosorpsiyon sonrası biyosorbentteki değişikliklerin incelenmesi için taramalı elektron mikroskobu (SEM) tekniği ile mikroskobik analizler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, temas süresi arttıkça biyosorpsiyon daha efektif bir şekilde gerçekleştirilebilmiş, ancak 6 saat sonrasında % giderim en yüksek seviyeye ulaşmış (%88,36) ve süre uzadıkça biyosorpsiyon etkinliğinde artış gözlemlenmemiştir. 6 saat biyosorpsiyon süresi bu çalışma için optimum olarak belirlenmiştir. Biyosorbentin gözenekli yapısının biyosorpsiyon sonrasında kaplanarak fenol gideriminin başarılı bir şekilde gerçekleştirilebildiği tespit edilmiştir. Böylece elektrokimyasal ve mikroskobik sonuçların birbiri ile uyumlu olduğu ve biyosorpsiyonun geliştirilen biyosorbent ile başarılı bir şekilde gerçekleştirilebildiği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fenol, Arıtma, Atık Su, Elektrot, Biyosorpsiyon