Farklı atık tiplerinin klinker fazları ve dayanımı üzerine etkileri

Türk Çimento Sektörü, enerji gereksinimi ve bertaraf amaçlı olarak tüm atık tiplerini atık yakma lisansı kapasitelerine göre tesislerinde alternatif yakıt veya hammadde olarak kullanabilmektedir. Alternatif yakıt ve hammadde kullanımı ile doğal kaynakların tüketimini azaltarak çevre kirliliğinin önlenmesi ve enerji tasarrufu açısından yüksek önem arz etmektedir. Alternatif yakıtlar genel olarak ambalaj atıkları, tekstil atıkları, arıtma çamuru, atık yağ, gemi söküm tesislerinden sintine atığı, ömrünü tamamlamış lastikler, solvent ve boya grupları altında toplanabilir. Alternatif hammaddeler ise maden ocaklarından elde edilen atıklar, karo-tuğla kırığı gibi ısıl işlem atıkları, inşaat atıkları kategorilerinde değerlendirilebilir. Bu çalışmanın amacı, enerji ihtiyacını alternatif yakıtlardan karşılarken klinker dayanımı üzerindeki etkilerini gözlemleyerek döngüsel ekonomiye katkı sağlamaktır. Bu amaçla, seçilen bir çimento fabrikasında, 2022-2023 yıllarında kullanılan atıkların kullanım öncesi analizleri, kullanımı ile klinker kimyası ve dayanımı üzerine etkileri incelenmiştir. Alternatif yakıtta ağırlıklı olarak değişkenliğinin az olması ve yüksek kalori ihtiva etmesi sebebiyle ömrünü tamamlamış lastik tercih edilmektedir. Buna ilave olarak ambalaj atıkları ile rüzgar gülü kanadından elde edilen atıklar da kullanılmaktadır. Bu alternatif yakıtlar ön işlem olarak parçalanma işlemine tabi tutulmaktadır. Parçalanma işleminin akabinde yanma prosesine doğrudan kalsinatörden beslenerek dahil edilmektedir. Bu tez çalışmasında farklı oranlarda kullanılan alternatif yakıtların yanmasıyla açığa çıkan küllerinin klinker bünyesine doğrudan infiltrasyonu ile değişen klinker kimyası ve dayanıma etkileri ile fosil yakıtlardan farkları incelenecektir. Ayrıca farklı aternatif yakıtların da etkilerinin farklı olacağı düşünülerek tipler ayrı ayrı analiz edilecek ve etkileri ayrıca değerlendirilecektir. Bu süreçte XRF, XRD, optik mikroskop, ICP, kalorimetre, karbon-kükürt gibi test cihazlarından faydalanılarak optimum yakıt paçalına karşın optimum hammadde reçete önerisi hazırlanacaktır. Maliyet faktörü değerlendirilerek çevre üzerine etkileri gözlemlenecektir.