Farklı doz fraksiyon şemaları ile uygulanan yüksek doz hızlı interstisyel brakiterapi sonrasında tavşan ekstremitesindeki yumuşak doku değişikliklerinin histopatolojik değerlendirmesi

Radyasyonun neden olduğu yumuşak doku toksisitesi ekstremitelerde hareket kısıtlılığı, fonksiyon kaybı, ağrı gibi birçok semptoma yol açmakta ve hastaların yaşam kalitesini bozmaktadır. Bu durum sıklıkla yumuşak doku sarkomlarının tedavisinden sonra görülmektedir. Yumuşak doku sarkomlarının tedavisinde HDR-Brt kullanımı son yıllarda oldukça günceldir. Ancak uygulanan doz ve fraksiyonasyon konusunda ortak bir görüş birliği yoktur. İlaveten farklı Brt şemalarının yumuşak doku üzerindeki etkileri konusunda net bir literatür bilgisi de bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamızda, interstisyel Brt ile farklı tedavi rejimlerinin uygulanması sonrasında gelişen yumuşak doku değişiklikleri incelenmiştir. Kontrollü, randomize, tek kör olan çalışmamızda tavşanlar 3 gruba randomize edilmiştir. Birinci gruptaki (kontrol grubu) tavşanların ekstremitesine sadece kateter takılmış ikinci (fraksiyone Brt grubu) ve üçüncü (tek fraksiyon Brt grubu) gruptakilerin ekstremitesine kateter takılmasının ardından ilk gruba günde iki kez 6 Gy fraksiyon dozu ile toplam 24 Gy RT; üçüncü gruba ise tek fraksiyonda 13.5 Gy doz uygulanmıştır. Işınlamadan 4 hafta sonra yapılan histopatolojik incelemede tek fraksiyon uygulanan grupta kontrol grubuna kıyasla erken dönem yan etkiler daha şiddetli izlenirken, fraksiyone Brt grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Tek fraksiyon Brt grubunda izlenen geç dönem yan etkiler de her iki grupla karşılaştırıldığında anlamlı olarak daha yüksek gradelidir. Fraksiyone Brt ile kontrol grubunun karşılaştırılması sonucunda ise hem akut hem de kronik toksisitenin şiddeti açısından aralarında anlamlı bir fark izlenmemiştir. Sonuç olarak, iki farklı doz ve fraksiyon rejiminin değerlendirildiği çalışmamızda, tek fraksiyonda 13.5 Gy verilen grupta geç dönem yan etkiler yüksek bulunmuştur. 24 Gy'in fraksiyone olarak verildiği grupta ise hem erken hem de geç dönemde belirgin bir toksisite artışı saptanmamıştır. Bu nedenle yaşam beklentisi uzun olan, küratif tedavi planlanan hastalarda ve pediatrik yaş grubunda fraksiyone tedavinin uygulanması tercih edilmeli, toplam dozun tek fraksiyonda uygulanacağı hasta grubu ise yan etkileri nedeniyle özenle seçilmelidir.