Farklı kocayemiş (Arbutus unedo L.) populasyonlarının antimikrobiyal ve probiyotik bakteriler üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Bu araştırmada; Kocayemiş (Arbutus unedo L.)'in doğal yayılış alanından meyve olgunlaşma döneminde ulaşımın mümkün bazı orijinlerden (Balıkesir-Bandırma, BartınAmasra, Kastamonu-Cide, Sinop-İnceburun ve Zonguldak-Dirgine) toplanan meyveler üzerinde gerçekleştirilen bu araştırmada, orijin farklılığının kocayemişin anti-mikrobiyal ve probiyotik bakteriler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, Escherichia coli ve Staphylococcus aureus isimli ve genel olarak tüm ortamlarda yaygın olarak bulunan patojen bakteriler üzerinde orijinler itibarıyla toplanan kocayemiş meyvelerinden elde edilen ekstrakların ayrı anti-mikrobiyal aktivitesi incelenmiştir. Tek yönlü olarak yapılan varyans analizi sonuçları değerlendirildiğinde kocayemişe ait farklı orijinlerden toplanan meyvelerden elde edilen ekstratların Escherichia coli bakterisinin meydana getirdiği mikrobiyal aktivite üzerinde farklı etkilerinin olduğu saptanmıştır. Yapılan istatistiki karşılaştırma sonucunda kocayemiş meyvelerinin toplandığı 5 farklı orijin arasında söz konusu bu bakterinin meydana getirdiği mikrobiyal etki üzerinde %99 güven düzeyinde istatistiki açıdan anlamlı farklılık belirlenmiştir. Bu itibarla kocayemiş orijinlerinin homojen gruplarını belirlemek için %95 güven düzeyinde gerçekleştirilen Ducan testinden elde edilen bulgulara göre, anti-mikrobiyal etkinin belirlenmesinde kullanılan en önemli değişken olan bakteri canlılık oranı (%) değişkenine göre %95 güven düzeyinde kocayemiş meyvelerinin toplandığı 5 orijin üç grupta toplanmıştır. Buna göre Escherichia coli bakterisinin etkilerini en alt düzeyler olan %29,72 ve %28,94 canlılık oranlarına indiren Amasra ve Cide orijinleri ilk grupta yer alırken, Bandırma ve İnceburun orijinleri %31,53 ve %32,65'lik canlılık oranları ile ikinci grupta ve en yüksek bakteri canlılık oranı olan %36,81 ile Dirgine orijini ise son grupta yer almıştır. Araştırmada kültür ortamlarında yaygın olarak bulunan Staphylococcus aureus isimli bakteri üzerinde de deneyler gerçekleştirilmiştir. Söz konusu u bakterinin meydana getirdiği mikrobiyal etkinin orijinler itibarıyla farklılık gösterip göstermediği belirlemek için yine bu konuda en geçerli değişken olan bakteri canlılık oranı (%) değişkeni yönünden 3 tekrarlı olarak elde edilen ham verilere tek yönlü olarak yapılan varyans analizi sonuçlarına göre, farklı orijinlerden toplanan kocayemiş meyvelerinin ekstratlarının bakteri canlılık oranı değişkeni itibarıyla Staphylococcus aureus bakterisinin mikrobiyal faaliyetleri üzerindeki etkisi istatistiki açıdan %99 güven aralığında farklı düzeylerde gerçekleşmiştir. Bu kapsamda, %95 güven düzeyinde orijinlerin bakteri canlılık oranı üzerindeki etkileri itibarıyla gruplandırmasını gerçekleştirmek için yapılan Ducan testi sonucunda %95 güven düzeyinde Staphylococcus aureus bakterisinin etkilerini en alt düzeyleri olan %231,63 ve %30,87 canlılık oranlarına indiren Amasra ve Cide orijinleri ilk grupta yer alırken, Bandırma ve İnceburun orijinleri %34,45 ve %33,91'lik canlılık oranları ile ikinci grupta ve en yüksek bakteri canlılık oranı olan %37,52 ile Dirgine orijini ise son grupta yer almıştır. Bu araştırmanın ikinci önemli amacını ve hedefini ise, farklı orijinlerden toplanan kocayemiş meyvelerinden farklı konsantrasyonlarda elde edilen besi ortamlarının probiyotik bakteriler üzerindeki etki farklılığını ortaya koymak oluşturmaktadır. Bu amaçla, bakteriyel agregasyon aktivitesinin ölçülebilmesi için otoagregasyon ve koagregasyon yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada, Lactobacillus rhamnosus (GG) probiyotik bakterisinin büyümesi üzerine farklı orijinlerden toplanan kocayemiş meyvelerinden elde edilen ekstratlardan oluşan besin ortamları arasında yapılan tek yönlü varyans analizine göre istatistiki açıdan %95 güven düzeyinde önemli bir farklılık tespit edilmiştir. Bu kapsamda Lactobacillus rhamnosus (GG) probiyotik bakterisinin büyüme ortamı ve büyüme performansı üzerine kocayemiş meyvesinin toplandığı farklı orijinlerin meydana getirdiği grupların belirlenmesi amacıyla %95 güven düzeyinde uygulanan Ducan testine göre, Lactobacillus rhamnosus (GG) probiyotik bakterisinin büyüme performansı yönünden; Amasra orijini %56,39, Cide orijini %55,27 ve Bandırma orijini %53,86'lık büyüme performansları ile ilk grupta yer alırken, İnceburun orijini %49,73 ve Dirgine orijini de %45,98'lik büyüme performansları ile ikinci grubu oluşturmuşlardır.