Farklı kompozit kolonlu yapıların deprem performanslarının doğrusal ve doğrusal olmayan yöntemlerle karşılaştırılması

Anahtar kelimeler: Betonarme yapı, Çelik yapı, Kompozit yapı, Beton dolgulu, Çelik gömme, Kısmen çelik gömme, Mod birleştirme yöntemi, İtme analizi yöntemi. Çelik ve betonu birlikte kullanılması ile inşa edilen kompozit yapılar, son zamanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Kompozit yapı hem çelik hem de betonun olumlu özelliklerini bir araya getirmesi nedeniyle dünya çapında geniş kabul görmüştür. Bu tez çalışmasında, farklı kompozit yapıların deprem davranışlarını incelemek için, 3 gruba ayırılan aynı mimari tasarımına sahip 7 farklı model bina tasarlanıp, analiz edilmiştir. Her gruptaki yapıların analiz sonuçlarına göre birbiriyle karşılaştırılmıştır. Bu çalışma, TBDY-2018 ve ÇYTHYE-2016 yönetmeliklerine göre uygun şekilde yapılmıştır. Analiz için ETABS V19.1 bilgisayar programı kullanılmıştır. Farklı modellerin elastik deprem hesabında mod birleştirme yöntemi ve lineer olmayan analizi için (Pushover) itme analizi yöntemi kullanılmıştır. İncelenen yapılarda malzeme olarak C30 betonu, B420C beton çeliği ve S275 çelik sınıfı kullanılmıştır. İncelenen yapıların kullanım amacı işyeri, Zemin sınıfı ZB ve Deprem yer hareketi düzeyi DD-2 olarak seçilmiştir. Birinci Grup bina modelleri; bu grupta seçilen yapılardan birinin bütün taşıyıcı elemanları betonarme olup, diğer yapının ise kolonlarında çelik gömme kompozit elemanlar kullanılmış, diğer bütün taşıyıcı elemanları betonarmedir. İkinci Grup bina modelleri üç farklı kompozit kolonlara sahip yapılardır, bu yapıların kolonları dışındaki elemanları benzer özelliklere sahiptir. Bu yapılarda kirişler ve döşemeler çelik profiller ve betonarme döşemenin birleşiminden oluşan kompozit elemanlardır. Kolonlarda, çelik gömme, donatısız ve donatılı beton dolgulu kompozit kesitler kullanılmıştır. Üçüncü Grup bina modelleri; bu grupta seçilen yapılardan birinin kolonları çelik taşıyıcı elemanlardan oluşmaktadır, diğer yapının ise kolonlarında kısmen çelik gömme kompozit elemanlar kullanılmıştır. Her iki tip yapının da kiriş ve döşemeleri, çelik profiller ve betonarme döşemenin birleşiminden oluşan kompozit elemanlarından meydana gelmektedir. Genel olarak kompozit yapıların betonarme ve çelik yapılara göre daha iyi deprem performansı gösterdiği görülmüştür.