Farklı kurutma yöntemlerinin balkabağı posasından fenolik madde ekstraksiyonuna etkisinin belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı, balkabağı (Cucurbita moschata) posasından geleneksel çözücü metoduyla fenolik maddenin ekstraksiyonunu yanıt yüzey yöntemiyle (YYY) optimize etmek olmuştur. Buna ek olarak, farklı kurutma yöntemlerinin (liyofilizasyon, etüv (30 ve 60 °C), vakum (30 ve 60 °C) ve mikrodalga (120 ve 600 W) kurutma) balkabağı posasının renk değerleri (L*, a*, b*, ∆E, C ve H°), toplam fenolik madde, toplam flavonoid ve antioksidan aktivitesi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Optimizasyon deneylerinde katı/sıvı oranı (0.04-0.08 g/ml), sıcaklık (45-65°C) ve etanol konsantrasyonu (%30-80) bağımsız değişkenleri kullanılarak YYY ile liyofilize balkabağı posasının toplam fenolik maddesi modellenmiştir. Ayrıca, programın önerdiği optimum koşullarda (0.08 g/ml, %56.9 etanol ve 65 °C) farklı yöntemlerle kurutulmuş balkabağı posalarından toplam fenolik madde ekstraksiyonu gerçekleştirilmiştir. Kurutulmuş balkabağı posalarının toplam fenolik madde, toplam flavonoid içeriği ve antioksidan aktivite değerleri sırasıyla, 1.88±0.01-4.86±0.27 mg gallik asit eşdeğeri/g kuru madde, 1.32±0.05-3.09±0.29 mg kateşin eşdeğeri/g kuru madde ve 1.45±0.15-4.27±0.27 mg askorbik asit eşdeğeri/g kuru madde arasında değişmektedir. Kurutma tipinin ve sıcaklık veya mikrodalga gücünün balkabağı posasının ekstraktının toplam fenolik maddesi üzerinde önemli etkisi olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bu çalışma, atık olan balkabağı posasının çeşitli gıdalara eklenerek biyoaktif madde içeriğini zenginleştirmesi açısından gıda sektöründe bir potansiyeli olduğunu göstermektedir.