Farklı ortamlardan izole edilen mayaların biyokontrol ajan olarak kullanım potansiyellerinin araştırılması

Hasattan sonra mavi küflenmeye neden olan Penicillium expansum patojenik küfünün kontrolü taze meyve endüstrisinde elma için önem arz etmektedir. Bu sebeple hem fungisit kullanımını azaltmak hem de ekonomik kayıpları aza indirmek için alterntaif bir yöntem olan antagonist mayaların biyokontrol ajanı olarak kullanımı önerilmektedir. Bu çalışmada ise farklı meyveler üzerinden izole edilen maya suşlarından antagonist özelliği yüksek maya suşu seçilmiştir. Seçilen Cryptococcus albidus suşunun 4 7 ve 9 log kob/g konsantrayonları elma üzerinde açılan yaklaşık 3 mm çapındaki deliklere inoküle edildi ve 10 dakika bekledikten sonra P.expansum küfü (4 log kob/g) inoküle edilmiştir. Elmalar steril kaplarda 4, 10, 15 ve 25 °C ile birlikte %85 ve 95 bağıl nem değerlerinde depolanarak her 7 günde bir maya ve küf sayımı yapılmıştır. Açılan delikler etrafında oluşan çürüme çapı da depolamanın 40. gününde ölçülmüştür. Depolama sonunda yapılan toplam maya/küf analizi sonucuna göre sıcaklık ve nem değeri arttıkça küf miktarında azalma olduğu görülmüştür. Örneğin maya kültürü uygulanmamış elmalarda küf miktarı 8,86 log_10⁡〖kob/g 〗dozuna kadar çıkarken en yüksek maya dozunda 6,95 log kob/g küf dozuna ulaşmıştır. Bu değerler en düşük sıcaklıkta depolama şartlarında görülürken sıcaklık arttıkça küf gelişimi baskılanmıştır. Uygulanan parametreleri göz önüne aldığımızda depolama zamanı- depolama sıcaklığı ile depolama zamanı-maya sayısının küf inhibisyonunda birlikte etkili olduğu görülmektedir (p<0,05). Depolama sıcaklığı, nem ve depolama zamanının ortak etkileşiminin de yine küf gelişimi üzerine inhibisyon etkisi mevcuttur (p<0,05). Çalışmamızda maya kültürü uygulanmamış elmalara göre 7 ve 9 log kob/g maya kültürü uygulanan elmalarda çürüme çapı 0,5 – 0,7 cm'ye kadar düşüş göstermiştir. P. expansum sayısında ve çürüme çapında düşüş gösteren ideal sıcaklık 4-15 °C'de %95 nem değerinde 7-9 log kob/g maya konsantrasyon varlığında görülmüştür. Analiz sonuçlarına göre seçilen maya suşunun belirlenen parametrelerde P.expansum küfü üzerinde in vivo ve in vitro şartlarda antagonisttik etki gösterdiği saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Antagonisttik maya, biyokontrol, elma