Farklı preparasyon tasarımlarından ve farklı lityum disilikat materyallerden üretilen seramik restorasyonların dikey ve oblik kuvvet altında stres davranışları: Sonlu elemanlar analizi

Amaç: Üst premolar dişlere uygulanan farklı oklüzal veneer preparasyon tasarımlarının ve lityum disilikat seramik restorasyonların, dik ve oblik kuvvetler altındaki stres davranışlarını ve tahmini yaşam ömürlerini sonlu elemanlar analizi (SEA) ile değerlendirmektir. Yöntem: Üst premolar dişlere uygulanan farklı preparasyon tasarımları (O: Oklüzal preparasyon, BO: Bizotajlı oklüzal preparasyon, CO: Chamfer basamaklı oklüzal preparasyon, BV: Bukkal veneerlay preparasyon, TK: Tam kron preparasyon) ve her bir tasarıma özel 6 farklı lityum disilikat materyalinden (E: IPS e.max CAD, G: GC Initial LiSi, A: Amber Mill, N: Straumann N!ce, T: CEREC Tessera, R: Rosetta SM) üretilen restorasyonlar esas alınarak 30 farklı çalışma grubu oluşturuldu. Dik ve oblik yönlerde uygulanan 200 N'luk kuvvet sonrasında mine, dentin ve restorasyonlardaki Von Mises stres değerlerine ve dağılımları ve mine ile dentinin tahmini yaşam ömrü SEA ile hesaplandı. Bulgular: Hem dik hem oblik kuvvet uygulamasında, preparasyon tasarımlarının stres dağılımı açısından en belirgin etkiyi yarattığı görüldü. Dikey kuvvet altında Von Mises gerilme değerlerinin minede BVT grubunda en yüksek, ON grubunda en düşük; dentinde BVT grubunda en yüksek, TKN grubunda en düşük; restorasyonda BVE grubunda en yüksek, TKR grubunda en düşük olduğu görüldü. Oblik kuvvet altında Von Mises gerilme değerlerinin minede OE ve OT grubunda en yüksek, BVT grubunda en düşük; dentinde ON grubunda en yüksek, TKN grubunda en düşük; restorasyonda BVT grubunda en yüksek, TKR grubunda en düşük olduğu görüldü. Dikey kuvvet altında mine ve dentinde tahmini yaşam ömrü süreleri benzer bulunurken, oblik kuvvet altında dentinin tahmini yaşam ömrü süreleri kabul edilebilir olsa da minenin tahmini yaşam ömründe ciddi bir azalma olduğu görüldü. Sonuç: Preparasyon tasarımının stres miktarını ve dağılımını esas etkileyen faktör olduğu ve LDS materyallerindeki değişiminin bu açıdan belirgin bir fark yaratmadığı tespit edildi. Test edilen lityum disilikat materyallerinin klinik kullanımda birbirine alternatif olabileceği görüldü. Oblik kuvvetlerin dişler ve restorasyonlar üzerinde daha zararlı etkiler oluşturarak, diş dokularında daha kısa sürede başarısızlık yaratabileceği ve kuvvetlerin diş dokularına olabildiğince dik yönlendirilmesi gerektiği tespit edildi. Anahtar Kelimeler: preparasyon tasarımı, oklüzal veneer, lityum disilikat, sonlu elemanlar analizi, tahmini yaşam ömrü