Farklı tür agregalarla üretilen silindirle sıkıştırılmış betonların fiziksel ve mekanik özelliklerinin araştırılması

Silindirle sıkıştırılmış beton (SSB), geleneksel betona göre yeni kullanılmaya başlanan bir yapı malzemesidir. Genellikle yol ve baraj inşaatlarında kullanılmaktadır. Düşük su/çimento oranı ile üretilen SSB, rijit yol kaplama türlerinden biridir. SSB ile üretilen yol hızlı bir şekilde kullanıma açılabilmekte ve geleneksel yapı malzemeleri kullanılarak üretilebilmesi sayesinde ekonomik yarar sağlamaktadır. Yapılan deneysel çalışmalarda malzeme olarak CEM I 42,5 R Portland çimentosu, dolomit, bazalt, mermer, iki farklı tür kalker olmak üzere beş farklı agrega, doğal kum ve şebeke suyu kullanılmıştır. İlk olarak kullanılan agrega örnekleri üzerinde sıkışık ve gevşek birim hacim ağırlık, özgül ağırlık, su emme, Los Angeles Parçalanma direnci tayini ve elek analizi deneyleri yapılmıştır.İdeal su/çimento oranını belirlemek amacıyla 0,32, 0,35, 0,38 ve 0,41 su/çimento oranlarına sahip olacak şekilde C30/37 dayanım sınıfında silindirle sıkıştırılmış beton numuneleri üretilmiştir.Üretilen beton numunelerinin tamamında çökme sıfır olacak şekilde karışım tasarlanmıştır. Su/çimento oranını belirlemek amacıyla yapılan çalışmalarda dolomit agregası ve doğal kum kullanılmıştır. Dolomit agregası 12-19 mm kırmataş, 4-12 mm kırmataş ve 0-4 mm kırmataş tozu ve 0-4 mm doğal kum olmak üzere belli oranlarda karıştırılmıştır. Sırasıyla, dolomit agregalarından %25, %25, %25 ve doğal kumdan %25 oranlarında olacak şekilde agrega karışımı hazırlanmıştır. Farklı su/çimento oranı ile üretilen SSB numuneleri üzerinde çökme, basınç dayanımı, eğilme dayanımı, ultrases geçiş hızı ve dinamik elastisite modülü tespiti yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre yapılan karışımlar içerisinde en iyi dayanım değerlerinin 0,35 su/çimento oranından elde edildiği belirlenmiştir. Farklı tür agregalarla yapılacak olan sonraki çalışmalarda 0,35 su/çimento oranı sabit tutulmuştur. Su/çimento oranı 0,35 olarak belirlendikten sonra farklı tür agregalarla karışımlar hazırlanmıştır. Dolomit, bazalt, mermer, iki farklı tür kalker olmak üzere beş farklı agreganın her biri 12-19 mm kırmataş II, 4-12 mm kırmataş I ve 0-4 mm kırmataş tozu olarak kullanılmıştır. Ayrıca farklı agrega karışımlarının herbiri 0-4 mm boyutunda doğal kum ile karıştırılmıştır. 7 ve 28 günlük basınç dayanımlarının belirlenmesi için 15 cm çapında ve 30 cm yüksekliğinde silindir, 28 günlük eğilme dayanımları için ise 15 cm×15 cm×75 cm boyutlarında prizmatik numuneler kullanılmıştır. Eğilme dayanımı testinden önce 28 günlük prizmatik numunelerden yararlanılarak ultrases geçiş hızı ve dinamik elastisite modülü değerleri belirlenmiştir. Farklı tür agregalardan üretilen SSB numunelerinin test sonuçları belirlenmiş ve kendi aralarında kıyaslama yapılmıştır.